Paano Mapapababa ang Inyong Panganib sa Staph: Mga Pang-araw-araw na Gawing Nakatutulong

Magsimula sa inyong mga kamay

Buong araw na dinadala ng mga kamay ang staph (bakteryang staph) mula sa isang lugar papunta sa iba, kaya ito ang pinakamainam na simulan. Simple ang paraan ng CDC ng Amerika (Centers for Disease Control and Prevention): basain ang mga kamay, magsabon hanggang bumula, kuskusin nang hindi bababa sa 20 segundo, banlawan at patuyuin gamit ang malinis na tuwalya.¹ Wala pang isang minuto ito, at sinusuportahan nito ang lahat ng iba pang gawi sa listahang ito.

Kung walang sabon at tubig na malapit, maaaring gumamit ng hand sanitizer na may hindi bababa sa 60% alkohol. Piliin ang sabon at tubig kapag mukhang marumi ang inyong mga kamay.¹ Magandang reserba ang sanitizer na maitatabi sa kotse, gym bag o pitaka. Mahahalagang oras para maglinis ng kamay:

• Bago magluto o maghain ng pagkain sa iba⁶
• Pagkatapos gumamit ng toilet o magpalit ng diaper¹
• Pagkatapos humawak ng hiwa, sugat o benda
• Pagkatapos mag-ehersisyo at pagkatapos humawak ng maruming labada

Alagaan ang inyong balat

Karaniwang kailangan ng staph ng daan papasok, at ang balat na may sugat ang pinakamadaling pintuan. Inirerekomenda ng CDC na panatilihing malinis at may takip na benda ang mga hiwa at gasgas hanggang gumaling ang mga ito, at huwag kutkutin ang mga sugat.² Linisin ng sabon at tubig ang bagong hiwa bago ito takpan. Kung namula, namaga o uminit ang hiwa, o nagsimula itong maglabas ng likido, tumawag sa inyong doktor sa halip na hintaying kusa itong gumaling.² Maaaring magdulot ng maliliit na galos ang pag-aahit, kaya gumamit ng sariling labaha at huwag mag-ahit sa ibabaw ng hiwa o iritadong balat.

May ilang kondisyon na nagpapataas ng posibilidad ng impeksyon sa balat, kabilang ang acne, eksema, diabetes at mahinang immune system.⁴ Kung may isa kayo sa mga ito, tanungin ang inyong doktor kung paano mapapanatiling malusog ang inyong balat at kung anong mga babalang senyales ang dapat bantayan.

Panatilihing pansarili ang mga personal na gamit

Madaling naipapasa ang staph sa mga bagay na nadidikit sa balat. Huwag makigamit o magpagamit ng:³

• Tuwalya at bimpo
• Labaha
• Damit, pati ang mga uniporme sa sports
• Sabong bareta
• Cream o ointment mula sa bukas na garapon

Pinakamahalaga ito sa mga bahay at dorm na maraming magkakasama. Bigyan ang bawat tao ng sarili niyang tuwalya; makatutulong ang magkakaibang kulay para madaling makilala ang bawat isa. Kung kasama sa isang team, magdala ng sariling tuwalya at itago ito sa sarili ninyong bag.

Labada at mga ibabaw sa bahay

• Labhan ang mga tuwalya at damit pang-ehersisyo pagkatapos ng bawat gamit, at patuyuin ang mga ito nang lubusan sa dryer, hindi sa sampayan.³
• Linisin ang mga bahaging hinahawakan ng maraming kamay, tulad ng keyboard, mesa at kagamitang pang-ehersisyo.²
• Maghugas ng kamay pagkatapos humawak ng maruruming damit at tuwalya.³
• Ilagay sa refrigerator ang madaling mapanis na pagkain sa loob ng 2 oras, dahil maaari ring magdulot ng food poisoning ang staph.⁶
• Kung gagamit ng disinfectant, pumili ng rehistrado sa EPA ng Amerika na may nakasulat na MRSA sa label, at sundin ang mga direksyon nito.²

Gusto ninyong malaman kung gaano katagal nananatili ang staph? Basahin ang gaano katagal nabubuhay ang staph sa mga ibabaw, damit at tuwalya.

Sa gym at sa sports

Sa pag-eehersisyo nagsasama-sama ang pagdikit ng balat, pawis, gasgas at mga gamit na pinaghahatian, na mismong kombinasyong gusto ng staph.

• Maligo agad pagkatapos mag-ehersisyo.³
• Maglagay ng tuwalya o damit sa pagitan ng inyong balat at ng mga bangko at makinang pinaghahatian.³
• Maligo bago gumamit ng whirlpool, therapy pool o swimming pool, at iwasan ang mga ito habang may bukas kayong sugat.³
• Takpan ng malinis at tuyong benda ang mga hiwa at turf burn (gasgas mula sa artipisyal na damo) bago mag-ensayo.³
• Huwag makigamit o magpagamit ng tuwalya, sabong bareta o uniporme sa mga kakampi.³

Habang nagpapagamot

Ang pananatili sa ospital, operasyon at mga medical device ay pawang nagpapataas ng panganib ng impeksyon. Hinihikayat ng CDC ang mga pasyente na magsalita, magtanong, at tiyaking naglilinis ng kamay ang lahat ng nag-aalaga sa kanila. Iminumungkahi rin nitong huwag munang dumalaw sa mga pasilidad pangkalusugan kapag masama ang inyong pakiramdam.⁵ Linisin din ang sarili ninyong mga kamay bago kumain at pagkatapos gumamit ng banyo. Alamin pa sa ang dapat malaman ng mga pasyente at bisita tungkol sa staph sa mga ospital. Kung may nakatakda kayong operasyon, tanungin ang inyong care team kung ano ang maaari ninyong gawin bago at pagkatapos ng procedure para mapababa ang inyong panganib ng impeksyon.

Kailan dapat magpatingin sa doktor

Kahit napakabuti ng inyong mga gawi, maaari pa ring magkaimpeksyon. Huwag pigain o patuluin nang mag-isa ang pigsa; ang doktor ang makapagpapasya ng tamang pangangalaga. Tumawag sa doktor kung mapansin ninyo ang:

• Bukol na pula, namamaga, mainit, masakit o puno ng nana
• Pigsa sa mukha, o pigsang tumatagal nang higit sa dalawang linggo⁴
• Lagnat o panginginig kasabay ng impeksyon sa balat⁴
• Mga pigsa o impeksyon sa balat na paulit-ulit na bumabalik⁴

Magpatingin agad sa urgent care o tumawag sa 911 (911 din sa Pilipinas) kung may lagnat na may kasamang mabilis na kumakalat na pamumula, pagkalito, hirap sa paghinga, o kung mukhang napakalubha ng sakit ng isang sanggol.

Kung may diabetes kayo o mahinang immune system, tumawag agad sa doktor para sa anumang impeksyon sa balat, kahit mukhang maliit lamang ito. Pumili ng isa o dalawa sa mga gawing ito para simulan ngayong linggo. Ang maliliit na nakagawian na inuulit-ulit ang nagpoprotekta sa isang sambahayan sa paglipas ng panahon.

Ang artikulong ito ay para sa pangkalahatang kaalaman lamang at hindi payong medikal. Kung sa tingin ninyo ay may impeksyon kayo, magpatingin sa doktor. Ang mga pahayag na ito ay hindi sinuri ng Food and Drug Administration (FDA) ng Amerika. Ang produktong ito ay hindi nilayon para mag-diagnose, gumamot, magpagaling, o pumigil sa anumang sakit.