Ano ang MRSA? Gabay sa Simpleng Salita

Ang MRSA sa simpleng salita

Ang MRSA ay daglat ng methicillin-resistant Staphylococcus aureus. Isa itong uri ng staph, isang karaniwang bakterya, na hindi tinatablan ng ilang antibiotiko.¹ Hindi hiwalay na sakit ang MRSA. Pareho ang uri ng mga impeksyong idinudulot nito sa ibang staph. Ang pagkakaiba ay hindi umeepekto rito ang ilang karaniwang antibiotiko, kaya kailangang maingat na pumili ng gamutan ang mga doktor. Para sa paghahambing ng dalawa, basahin ang Staph kumpara sa MRSA.

Makatutulong ding malaman ang pagkakaiba ng pagdadala ng MRSA at ng pagkakaroon ng impeksyon. Mga dalawa sa bawat 100 tao ang may dalang MRSA, kadalasan sa balat o sa ilong.² Karamihan sa kanila ay walang anumang sintomas. Tinatawag itong colonized (may nakatirang staph).

Maaari pa ring maipasa ng mga colonized ang MRSA sa iba nang hindi nila alam.² Nagkakaroon ng impeksyon kapag nakapasok ang bakterya sa loob ng katawan, kadalasan sa pamamagitan ng sugat o gasgas sa balat.

Saan ito nakukuha ng mga tao

Kumakalat ang MRSA sa pamamagitan ng paghawak sa mga taong may impeksyon, sa mga sugat, o sa mga bagay na nadikit sa balat na may impeksyon.¹ Madalas igrupo ng mga doktor ang mga kaso ayon sa kung saan ito nagsimula.

Sa mga pasilidad pangkalusugan, mas mataas ang panganib para sa mga taong:³

• Matagal na nananatili sa ospital o sa long-term care facility
• Nagpapa-dialysis sa bato
• Tumatanggap ng gamutan sa kanser o ng mga gamot na nagpapahina sa immune system
• Inoperahan o nilagyan ng medical device sa loob ng katawan²

Sa komunidad, mas madalas itong makita sa:³

• Mga atletang nakikigamit o nagpapagamit ng tuwalya o labaha
• Mga batang nasa day care
• Mga miyembro ng militar
• Mga taong nagtuturok ng droga
• Mga taong may tattoo o kamakailan lang nagkatrangkaso

Ang itsura ng impeksyon

Karamihan sa mga impeksyon ng MRSA ay lumilitaw sa balat bilang bukol o sugat na mapula, namamaga, masakit, mainit kapag hinawakan o puno ng nana. Maaaring may kasama itong lagnat.¹ Minsan napagkakamalan itong kagat ng gagamba.¹ Karaniwang pinagsisimulan nito ang mga hiwa, gasgas, balat na nakikiskis, at mga bahaging mabuhok.³

Hindi gaanong madalas, lumalalim ang MRSA papunta sa mga buto, kasukasuan, dugo o mga organ gaya ng baga o puso.³ Kabilang sa mga senyales ng mas malubhang impeksyon ang lagnat, panginginig, ubo, hirap sa paghinga, pananakit ng dibdib, sakit ng ulo, pantal, o sugat na hindi gumagaling.³

Paano ito hinaharap ng mga doktor

Ang tanging paraan para malaman kung MRSA ang isang impeksyon ay sa pamamagitan ng lab test. Kumukuha ang doktor ng sample mula sa balat, dugo, ihi o nana at tinitingnan kung aling mga antibiotiko ang uubra.³

Para sa impeksyon sa balat na hindi pa kumakalat, maaaring ang pagpapatulo ng nana lang ang kailangang gamutan.³ Trabaho iyon ng doktor, at hindi kailanman dapat gawin sa bahay. Para sa mas malulubhang impeksyon, pumipili ang mga doktor ng antibiotiko batay sa resulta ng test, at may ilang tao na kailangang patuloy na uminom nito nang matagal, kahit nakalabas na sa ospital.³ Kung niresetahan kayo ng antibiotiko, inumin ito nang eksakto ayon sa bilin.⁴

May magandang balita rin. Tantiya ng CDC ng Amerika (Centers for Disease Control and Prevention) na bumaba ang mga kaso ng MRSA sa mga pasyenteng naka-confine sa ospital mula sa mga 401,000 noong 2012 hanggang mga 323,700 noong 2017, bagama't bumagal ang pag-unlad laban sa mga impeksyon sa dugo na nakukuha sa ospital.⁵

Mga karaniwang tanong

Puwede ba akong magkaroon ng MRSA nang hindi ko alam? Oo. Walang sintomas ang karamihan sa mga taong may dala nito.²

Sa ospital lang ba problema ang MRSA? Hindi. Kumakalat din ito sa komunidad, kabilang sa mga atleta, mga batang nasa day care at mga miyembro ng militar na nakatira sa barracks.¹

Nakahahawa ba ito? Oo. Naipapasa ito sa pamamagitan ng paghawak sa balat na may impeksyon, sa mga sugat at sa mga gamit na pinagsasaluhan.¹ Ipinaliliwanag ng aming gabay na Nakahahawa ba ang MRSA? kung gaano katagal ninyo ito maaaring maikalat.

Paano kung paulit-ulit na bumabalik ang impeksyon sa balat? Sabihin sa inyong doktor. Dapat suriing mabuti ang paulit-ulit na impeksyon, para sa inyo at sa mga kasama ninyo sa bahay.

Kailan dapat magpatingin sa doktor

Kumonsulta sa doktor kung mapansin ninyo ang:

• Bukol na mapula, namamaga, masakit o mainit, lalo na kung may lagnat¹
• Sugat na hindi bumubuti sa loob ng 48 oras¹
• Sugat na lumalala sa halip na gumagaling³
• Anumang impeksyon sa balat sa taong nakatatanda, may diabetes o may mahinang immune system

Magpatingin agad sa urgent care o tumawag sa 911 (911 din sa Pilipinas) kapag may lagnat na may mabilis na kumakalat na pamumula, pananakit ng dibdib, hirap sa paghinga, pagkalito, o napakasamang pakiramdam.

Habang hindi pa kayo natitingnan, takpan ang bahagi ng malinis at tuyong benda, huwag kutkutin o paputukin ang sugat, at madalas na linisin ang inyong mga kamay.¹

Mga pang-araw-araw na paraan para mapababa ang panganib

• Maghugas ng kamay nang madalas, lalo na pagkatapos mag-ehersisyo.⁴
• Maligo agad pagkatapos mag-ehersisyo, at huwag makigamit o magpagamit ng sabon.³
• Kung nakikigamit kayo ng kagamitang pang-isports, punasan muna ito ng antiseptic wipe bago gamitin.³
• Panatilihing malinis at nakatakip ang mga hiwa at gasgas hanggang gumaling.⁴
• Huwag kutkutin o paputukin ang mga sugat.⁴
• Huwag makigamit o magpagamit ng tuwalya, bimpo o labaha.⁴
• Maglagay ng tuwalya o damit sa pagitan ng inyong balat at ng mga pinagsasaluhang ibabaw, gaya ng bangko sa gym.⁴

Epektibo ang mga gawing ito para sa lahat ng staph, hindi lang sa MRSA, at madali itong isama sa karaniwang araw.

Ang artikulong ito ay para sa pangkalahatang kaalaman lamang at hindi payong medikal. Kung sa tingin ninyo ay may impeksyon kayo, magpatingin sa doktor. Ang mga pahayag na ito ay hindi sinuri ng Food and Drug Administration (FDA) ng Amerika. Ang produktong ito ay hindi nilayon para mag-diagnose, gumamot, magpagaling, o pumigil sa anumang sakit.