Handhygiëne voor mantelzorgers en thuiszorgmedewerkers

Waarom uw handen het belangrijkst zijn

Zorgt u thuis voor iemand of werkt u in de thuiszorg, dan raken uw handen op een dag meer aan dan wat ook: huid, verband, beddengoed, pillenpotjes, deurknoppen. In de zorg verspreidt MRSA zich meestal via direct contact met een geïnfecteerde wond of via besmette handen.⁴

Het goede nieuws is dat handhygiëne eenvoudig is en werkt. De Amerikaanse gezondheidsdienst CDC merkt op dat sommige zorgverleners hun handen wel 100 keer per dienst schoonmaken.¹ Zo vaak hoeft het bij u misschien niet, maar thuis gelden dezelfde momenten. Zorg thuis heeft ook eigen uitdagingen: vaak geen wastafel bij het bed, een gedeelde badkamer, en veel verschillende oppervlakken tijdens één bezoek. Een plan voor wanneer en waar u uw handen schoonmaakt, maakt het makkelijker.

De momenten die tellen

Maak uw handen schoon:

• Vlak voordat u de persoon voor wie u zorgt aanraakt¹
• Voor een schone handeling, zoals een verband verwisselen of een katheter verzorgen¹
• Als u van een vuil deel van het lichaam naar een schoon deel gaat¹
• Nadat u de persoon of de dingen om hem of haar heen hebt aangeraakt, zoals bedhekken en afstandsbedieningen¹
• Na contact met bloed, lichaamsvochten of vuile oppervlakken¹
• Direct nadat u handschoenen hebt uitgetrokken¹
• Voordat u eten klaarmaakt, nadat u naar het toilet bent geweest of iemand anders daarbij hebt geholpen, en nadat u afval hebt aangeraakt²

Handalcohol of zeep?

Op de meeste momenten is handalcohol de betere keuze. Tenzij handen zichtbaar vuil zijn, geeft de CDC er in de klinische zorg de voorkeur aan, omdat het ziektekiemen op handen beter doodt dan zeep.¹ Kies een middel met minstens 60% alcohol. Bedek alle delen van uw handen en wrijf tot ze droog zijn; dat duurt ongeveer 20 seconden.³

Gebruik zeep en water als uw handen zichtbaar vuil zijn, voor het eten, en na toiletbezoek.¹ Handalcohol werkt mogelijk minder goed op vuile of vette handen, en verwijdert sommige ziektekiemen niet, zoals het norovirus.³

Als u uw handen wast, doe het dan goed:

• Maak uw handen nat onder schoon stromend water, warm of koud, en neem zeep.²
• Zeep de ruggen van uw handen in, tussen uw vingers en onder uw nagels.²
• Wrijf minstens 20 seconden.²
• Spoel goed af en droog af met een schone handdoek of een handendroger.²

Bij een cliënt thuis is een papieren handdoekje om af te drogen een goed idee, zodat u geen handdoek deelt.

Handschoenen helpen, maar vervangen schone handen niet

Handschoenen zijn geen vervanging voor handhygiëne. Maak uw handen schoon voordat u handschoenen aantrekt, en maak ze altijd schoon nadat u ze hebt uitgetrokken, ook als de handschoenen er schoon uitzagen.¹

Gaat u van een vuile naar een schone taak, bijvoorbeeld van helpen bij toiletbezoek naar een verband verwisselen, trek dan de handschoenen uit, maak uw handen schoon en trek een nieuw paar aan.

Zorg voor uw huid en nagels

Als u uw handen vele keren per dag schoonmaakt, kunnen ze uitdrogen, en een gebarsten huid is moeilijker schoon te houden.

• Gebruik handcrème om uitdroging te voorkomen. Kies op het werk een crème die uw werkgever goedkeurt, zodat die de werking van de handalcohol niet verstoort.¹
• Vermijd heet water, en dep uw handen droog in plaats van te wrijven.¹
• Houd uw eigen nagels niet langer dan uw vingertop. Onder kunstnagels kunnen ziektekiemen leven, zelfs na het schoonmaken.¹
• Overweeg ringen thuis te laten. Sommige onderzoeken vonden meer ziektekiemen op de huid onder ringen.¹

Over de andere dingen die uw handen de hele dag aanraken, leest u meer in Telefoons, badges en stethoscopen.

Maak het makkelijk

Goede gewoonten blijven hangen als de spullen liggen waar u ze nodig hebt. Zet handalcohol bij het bed, bij de voordeur en in uw tas. Maak uw handen schoon als u bij een cliënt thuis aankomt, en nog een keer voordat u weggaat.

Betrek de rest van het huishouden er ook bij. De persoon voor wie u zorgt, hoort de handen schoon te maken voor en na het verwisselen van het verband, en bezoekers horen hun handen schoon te maken als ze binnenkomen en als ze de kamer verlaten.⁶ Korte, vriendelijke herinneringen werken beter dan preken.

Wanneer naar de huisarts

Let op de huid van de persoon voor wie u zorgt, en op uw eigen huid. Bel de huisarts als u het volgende merkt:

• Een bult of wond die rood, gezwollen, warm of pijnlijk is, of pus afscheidt⁵
• Een huidinfectie met koorts⁵
• Een huidinfectie die binnen 48 uur niet beter is⁵
• Elk teken van infectie bij iemand die ouder is, diabetes heeft of een zwak immuunsysteem heeft

Bel het alarmnummer 112 of zoek met spoed medische hulp bij verwardheid, moeite met ademhalen, of koorts met snel uitbreidende roodheid. Heeft de persoon voor wie u zorgt MRSA, zie dan thuis zorgen voor iemand met MRSA.

Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en is geen medisch advies. Denkt u dat u een infectie heeft? Neem dan contact op met een arts. Deze beweringen zijn niet beoordeeld door de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA). Dit product is niet bedoeld om een ziekte te diagnosticeren, te behandelen, te genezen of te voorkomen.