Krentenbaard (impetigo): de stafylokokkeninfectie van de huid die veel voorkomt bij kinderen

Wat is krentenbaard?

Krentenbaard (impetigo) is een bacteriële huidinfectie die wordt veroorzaakt door groep A-Streptococcus, Staphylococcus aureus of allebei.¹ Het komt het vaakst voor bij kinderen van 2 tot en met 5 jaar, maar iedereen kan het krijgen.¹⁴ Bij oudere kinderen en volwassenen begint het vaak wanneer een snee, een insectenbeet of een huidaandoening zoals eczeem de huid beschadigt en de bacteriën zo een weg naar binnen vinden.²

Meestal is het mild, en de plekjes genezen normaal gesproken zonder littekens.¹ Het grootste probleem is dat het zich makkelijk verspreidt, naar andere delen van het lichaam en naar andere mensen, dus het is verstandig het vroeg te laten nakijken.

Hoe krentenbaard eruitziet

Krentenbaard verschijnt vaak op het gezicht, vooral rond de neus, de mond en de oren. Het komt ook vaak voor op de armen en benen.⁴ Er zijn drie hoofdvormen:

• Korstige (niet-bulleuze) impetigo komt het meest voor. Rode, jeukende plekjes gaan open, er komt een paar dagen vocht uit, en daarna drogen ze op tot gele of ‘honingkleurige’ korsten.¹³
• Bulleuze impetigo veroorzaakt grotere blaren, gevuld met helder, troebel of geel vocht. Die kunnen openspringen en vochtige, rode plekjes achterlaten waarop een korst komt.³⁴
• Ecthyma is een ernstigere vorm. Het gaat dieper de huid in en veroorzaakt pijnlijke zweren die littekens kunnen achterlaten.²³

De plekjes jeuken vaak. Andere soorten huiduitslag kunnen er vergelijkbaar uitzien, vooral in het begin, dus laat het oordeel over aan de arts van uw kind in plaats van te gokken aan de hand van foto’s op internet.

Hoe het zich verspreidt en wie het krijgt

Nauw contact met iemand die krentenbaard heeft, is de meest voorkomende manier om het op te lopen.¹ Het kan zich ook verspreiden via spullen die met de plekjes in aanraking zijn geweest, zoals handdoeken en kleding.² De infectie kan zich ook uitbreiden naar andere delen van het lichaam.³ Het duikt vaker op bij warm weer, wanneer kinderen meer buiten zijn en meer sneetjes en schaafwonden oplopen.⁴

Dingen die de kans vergroten, zijn onder meer:¹²

• Een leeftijd van 2 tot 5 jaar
• Drukke plekken zoals het kinderdagverblijf, school en opvangcentra
• Warm, vochtig weer
• Beschadigde huid door sneetjes, insectenbeten of uitslag
• Huidaandoeningen zoals eczeem

Als groep A-streptokokken de oorzaak zijn, verschijnen de plekjes meestal ongeveer 10 dagen na de blootstelling.¹ Meer over stafylokokken bij jonge kinderen leest u in stafylokokken bij kinderen.

Behandeling en weer naar school

Krentenbaard wordt behandeld met antibiotica, als crème of zalf op de huid of als medicijn via de mond, afhankelijk van hoe uitgebreid het is.⁴ De arts van uw kind beslist wat het beste past. Gebruik de hele kuur precies zoals voorgeschreven, ook als de plekjes er al beter uitzien.

Het advies over terugkeren naar school of het kinderdagverblijf verschilt een beetje. De Amerikaanse gezondheidsdienst CDC zegt dat kinderen terug mogen zodra ze met een antibioticabehandeling zijn begonnen, mits alle plekjes op onbedekte huid zijn afgedekt.¹ De Amerikaanse Mayo Clinic raadt aan kinderen thuis te houden tot ze niet meer besmettelijk zijn, meestal 24 uur na het begin van de antibiotica.² De Amerikaanse vereniging van kinderartsen (American Academy of Pediatrics) adviseert nauw contact met andere kinderen te vermijden tot de uitslag wegtrekt of na twee dagen antibiotica is verbeterd.⁴ Overleg met de (kinder)arts en met de school of het kinderdagverblijf van uw kind, want veel scholen en kinderdagverblijven hebben hun eigen regels.

Verspreiding thuis tegengaan

Terwijl uw kind herstelt, helpen deze stappen om te voorkomen dat krentenbaard zich naar de rest van het gezin verspreidt:²⁴

• Was de plekjes voorzichtig met milde zeep en stromend water en dek ze daarna losjes af met gaas.
• Was de handdoeken, washandjes en het beddengoed van uw kind dagelijks in heet water, apart van die van de anderen.
• Draag handschoenen als u een medicijn op de plekjes aanbrengt, en was daarna uw handen.
• Houd de nagels van uw kind kort en moedig uw kind aan niet aan de plekjes of korstjes te pulken.
• Laat iedereen in huis vaak de handen wassen.

Wanneer naar de huisarts

Denkt u dat uw kind krentenbaard heeft, bel dan de kinderarts, de huisarts of een dermatoloog.² Er is een diagnose nodig, omdat de behandeling bestaat uit een antibioticum op recept.⁴ Bel eerder, of bel opnieuw, als u het volgende merkt:

• Plekjes die zich uitbreiden of na een paar dagen behandeling niet beter worden
• Diepe, pijnlijke zweren, die op ecthyma kunnen wijzen³
• Roodheid, warmte of zwelling die zich rond de plekjes uitbreidt, wat kan betekenen dat de infectie dieper in de huid is doorgedrongen²
• Koorts, of een kind dat ongewoon moe of ziek lijkt
• Plekjes of blaren bij een pasgeborene of jonge baby

In zeldzame gevallen kan krentenbaard door groep A-streptokokken leiden tot nierproblemen.¹ Lijkt uw kind zich in de weken nadat de krentenbaard is verdwenen niet goed te voelen, laat het de arts dan weten. Zoek dringend medische hulp of bel het alarmnummer 112 bij een kind dat erg slaperig is, moeilijk wakker te krijgen is of moeite heeft met ademhalen.

Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en is geen medisch advies. Denkt u dat u een infectie heeft? Neem dan contact op met een arts. Deze beweringen zijn niet beoordeeld door de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA). Dit product is niet bedoeld om een ziekte te diagnosticeren, te behandelen, te genezen of te voorkomen.