Staph sa Inyong Ilong: Ano ang Ibig Sabihin ng Pagiging Carrier

Ano ang ibig sabihin ng pagdadala ng staph

Ang pagiging carrier (nagdadala) ng staph ay nangangahulugang nakatira sa inyong katawan ang Staphylococcus aureus nang hindi kayo nagkakasakit. Tinatawag ito ng mga doktor na “colonized” (may nakatirang staph). Walang pantal, walang pananakit at walang lagnat. Karamihan sa mga carrier ay hindi kailanman nakakaalam.⁵ Ang pagiging carrier ay hindi katulad ng pagkakaroon ng impeksyon, at hindi ito senyales na may ginawa kayong mali.

Ang loob ng ilong, lampas lang sa butas nito, ang pangunahing tirahan ng staph.¹ Puwede rin itong tumira sa balat, sa kilikili, sa bituka at sa singit.³

Gaano ito kakaraniwan

Napakakaraniwan. Mga 1 sa bawat 3 tao ang may dalang staph sa ilong, at mga 2 sa bawat 100 ang may dalang MRSA, ang uring hindi tinatablan ng ilang karaniwang antibiotiko.¹

Nagbabago rin ang pagdadala ng staph sa paglipas ng panahon. Inilarawan ng isang kilalang review ang tatlong pattern: mga 20% ng tao ang may dalang staph halos sa lahat ng oras, mga 60% ang paminsan-minsang may dala nito, at mga 20% ang halos hindi kailanman nagdadala nito.² Mas malawak ang naging saklaw ng mga bilang na ito sa mga sumunod na pag-aaral, pero nananatili ang ideya: may mga ilong na mas palakaibigan sa staph kaysa sa iba.³ Sa isang pag-aaral na inilarawan sa review na iyon, naglagay ang mga mananaliksik ng staph sa ilong ng mga boluntaryo. Nawala ito sa loob ng mga 4 na araw sa mga hindi carrier, pero tumagal nang mahigit 154 na araw sa mga palaging carrier.³

Bakit may mga taong nagdadala nito

Inaalam pa ng mga siyentipiko kung bakit. Iniugnay ng mga pag-aaral ang mas mataas na antas ng pagdadala ng staph sa ilang salik, kabilang ang diabetes, obesity, atopic dermatitis (isang karaniwang uri ng eksema) at kasaysayan ng paulit-ulit na pigsa.³ Mas madalas ding may dalang staph ang mga taong madalas tinutusok ang balat, gaya ng mga nagda-dialysis.²

May papel din ang malapitang pakikisalamuha. Lumilipat ang staph sa pagitan ng mga taong magkakasama sa bahay, at ang mga miyembro ng pamilya na may dala nito nang walang sintomas ay puwedeng patuloy na magpasa-pasa nito.⁶

Kailan mahalaga ang pagiging carrier

Para sa karamihan ng malulusog na tao, kadalasan ay walang problemang dulot ang pagdadala ng staph. Pero mas mataas ang panganib ng impeksyon sa mga carrier sa ilang sitwasyon, kabilang ang operasyon, dialysis at pagkakaroon ng device gaya ng IV line.² Mas mataas din ang panganib ng impeksyon sa mga taong may dalang MRSA.² Sa labas ng mga sitwasyong iyon, karamihan sa mga carrier ay namumuhay nang walang anumang problema sa staph.

Bakit may dagdag na panganib? Ang staph na nagdudulot ng impeksyon ay madalas na galing mismo sa tao. Natuklasan ng isang review na mga 80% ng impeksyon ng staph sa lugar ng operasyon ay tugma sa staph na nasa ilong ng pasyente.³ Puwede ring maihawa ng mga carrier ang staph sa iba, kahit walang sintomas.¹ Basahin ang nakakahawa ba ang staph? para sa higit pa tungkol sa kung paano ito kumakalat.

Pagsusuri at ang maaaring gawin ng doktor

Maipapakita ng swab sa ilong o balat kung may dala kayong staph o MRSA.⁴ Ang positibong resulta ay hindi nangangahulugang may sakit kayo. Ibig sabihin lang nito ay naroon ang germ.⁴ Karamihan sa tao ay hindi kailangan ng pagsusuring ito. Maaaring ipagawa ito ng inyong doktor bago ang ilang operasyon, habang naka-ospital, o kung paulit-ulit kayong nagkakaimpeksyon sa balat.

Ang pag-alis ng staph sa mga carrier, na tinatawag na decolonization (pag-alis ng staph na dala), ay napatunayang nagpapababa ng antas ng impeksyon sa ilang pasyenteng inooperahan at nagda-dialysis.² Para sa mga taong paulit-ulit na nagkakaimpeksyon sa balat, sabi ng mga eksperto, madalas mas mabisa kung gagamutin ang buong sambahayan kaysa isang tao lang ang kumikilos.⁶ Karaniwang may kasama itong mga produktong may reseta at nakatakdang routine, kaya ito ay planong dapat gawin kasama ang inyong doktor, hindi isang bagay na susubukan nang mag-isa. Kung irekomenda ito ng inyong doktor, itanong nang eksakto kung paano at kailan gagawin ang bawat hakbang, at sundin nang mabuti ang plano.

Mga pang-araw-araw na gawi para sa mga carrier

Hindi ninyo kailangang malaman kung carrier kayo para maprotektahan ang inyong sarili at ang iba. Pareho ang mga gawing gumagana alinman ang kaso:

• Madalas maghugas ng kamay, lalo na pagkatapos hawakan ang ilong o mukha.
• Panatilihing malinis at natatakpan ang mga hiwa at gasgas hanggang gumaling.
• Huwag makigamit ng tuwalya, labaha o karayom.⁵
• Iwasang kutkutin ang ilong o kamutin ang langib, dahil inililipat nito ang staph sa sugat sa balat.
• Regular na labhan ang mga tuwalya at punda ng unan, at patuyuin nang lubusan.

Mura ang mga gawing ito at pinoprotektahan nito ang mga tao sa paligid ninyo, magpasuri man kayo o hindi.

Kailan dapat magpatingin sa doktor

Ang pagiging carrier ay hindi sakit. Pero tumawag sa doktor kung mapansin ninyo ang:

• Bukol o sugat na mapula, namamaga, mainit, masakit o puno ng nana
• Lagnat o panginginig kasabay ng impeksyon sa balat
• Mga impeksyon sa balat na paulit-ulit na bumabalik, sa inyo o sa iba pang kasama sa bahay
• Pamumula, pamamaga o tumatagas na likido malapit sa sugat ng operasyon o sa medical device

Magpunta agad sa urgent care o tumawag sa 911 (911 din sa Pilipinas) kapag may lagnat kasabay ng mabilis na kumakalat na pamumula, pagkalito, hirap sa paghinga, o sanggol na mukhang malubha ang sakit.

Kung may nakatakda kayong operasyon, makatwirang itanong sa inyong care team kung nagsusuri sila para sa staph at ano ang kanilang rekomendasyon.

Ang artikulong ito ay para sa pangkalahatang kaalaman lamang at hindi payong medikal. Kung sa tingin ninyo ay may impeksyon kayo, magpatingin sa doktor. Ang mga pahayag na ito ay hindi sinuri ng Food and Drug Administration (FDA) ng Amerika. Ang produktong ito ay hindi nilayon para mag-diagnose, gumamot, magpagaling, o pumigil sa anumang sakit.