Turf Burn, Mat Burn at Staph

Ano ang turf burn at mat burn

Ang turf burn ay ang mahapding gasgas na natutuklap ang balat, na nakukuha kapag dumausdos kayo sa artificial turf (artipisyal na damo). Ang mat burn ay kaparehong uri ng pinsala mula sa pagkiskis sa mat ng wrestling o ng gym. Sa kabila ng pangalan (ang "burn" ay "paso" sa Ingles), hindi ito paso mula sa init. Ang pagkiskis ang nag-aalis sa pinakaibabaw na balat at nag-iiwan ng bukas at mahapding bahagi.

Karaniwan ang turf burn sa mga sport na nilalaro sa artipisyal na field, gaya ng football at soccer. Lumilitaw naman ang mat burn sa wrestling, jiu-jitsu at iba pang sport sa mat. Alinman dito, magkakaroon kayo ng bahagi ng balat na natuklap na kailangang protektahan hanggang gumaling.

Normal na bahagi ang mga ito ng maraming sport. Ang problema ay hindi ang gasgas mismo, kundi kung ano ang maaaring makapasok dito.

Bakit puwedeng mauwi sa staph ang isang gasgas

Matibay na harang ang buo at walang sugat na balat. Ang gasgas ay parang bukas na pinto. Ayon sa CDC ng Amerika (Centers for Disease Control and Prevention), ang mga gasgas at iba pang pinsala sa balat na nakukuha ng mga atleta ay maaaring magpadali sa pagpasok ng mga mikrobyo.¹

Nangyari na ito sa totoong mga team. Sa isang ulat ng CDC noong 2003 tungkol sa MRSA sa mga atleta, tinukoy ng mga imbestigador ang pinsala sa balat mula sa turf burn at pag-aahit bilang posibleng mga risk factor sa isang outbreak sa football team ng isang kolehiyo. Ang mga manlalaro ng football sa ulat ay nagpapahiraman din ng mga tuwalyang hindi nalabhan.¹

Ang MRSA ay isang uri ng staph na hindi tinatablan ng ilang antibiotiko. Kumakalat ito sa pamamagitan ng paghawak sa mga taong may impeksyon, sa kanilang mga sugat, o sa mga bagay na nadikit sa balat na may impeksyon.⁵ Sa isang locker room, maaaring kasama rito ang mga tuwalya, bangko at kagamitan.

Paano alagaan ang bagong gasgas

Pareho ang mga pangunahing hakbang na inirerekomenda ng mga dermatologist at ng Mayo Clinic para sa maliliit na gasgas:

• Hugasan muna ang inyong mga kamay gamit ang sabon at tubig.³
• Banlawan ang gasgas sa malamig o maligamgam na umaagos na tubig, at gumamit ng banayad na sabon para dahan-dahang alisin ang dumi at mga piraso ng turf.^3,4
• Huwag gumamit ng hydrogen peroxide at iodine, na maaaring makairita sa sugat.⁴
• Maglagay ng manipis na patong ng petroleum jelly para manatiling mamasa-masa ang sugat habang gumagaling.³
• Takpan ito ng sterile na benda, at palitan ito nang hindi bababa sa isang beses sa isang araw o tuwing nababasa o nadudumihan.^3,4
• Magtanong sa doktor tungkol sa bakuna laban sa tetano (tetanus shot) kung malalim o marumi ang gasgas at mahigit limang taon na mula nang huli kayong mabakunahan nito.⁴

Linisin muli ang gasgas tuwing papalitan ang benda, at huwag galawin ang langib. Kapag kinutkot ito, nabubuksan muli ang balat.

Pag-eensayo at paglalaro nang may gasgas

Panatilihing nakatakip ng malinis at tuyong benda ang gasgas hanggang gumaling ito.² Para sa ensayo at mga laro, sinasabi ng CDC na dapat mapigilan ng takip ang anumang likidong lumalabas sa sugat at manatili ito sa lugar sa buong aktibidad. Kung hindi ganoon kahusay matatakpan ang sugat, hindi dapat maglaro ang atleta.⁶

Huwag munang lumusong sa whirlpool, therapy pool at swimming pool hanggang gumaling ito.² Sabihin sa inyong athletic trainer ang tungkol sa pinsala, at maglagay ng bagong benda pagkatapos maligo.

Maghugas ng kamay bago at pagkatapos hawakan ang sugat o palitan ang benda.² Itapon agad sa basurahan ang gamit nang benda, hindi sa bangko o sa inyong bag.

Mga mat, field at kagamitang pinagsasaluhan

Mahalaga rin ang mga pasilidad. Payo ng CDC na panatilihing malinis ang mga pasilidad pang-isports at ang mga kagamitang pinagsasaluhan, may nagkaimpeksyon man o wala, linisin ang mga pinagsasaluhang kagamitan pagkatapos ng bawat paggamit, at pagtuunan araw-araw ang mga ibabaw na dumidikit sa hubad na balat.⁶

Sa mga sport sa mat, ang mat ang pinakamalaking ibabaw na pinagsasaluhan ng lahat. Makatwiran para sa mga atleta at magulang na itanong kung paano at gaano kadalas ito nililinis.

Pagpapababa ng tsansa

• Maligo gamit ang sabon agad pagkatapos ng ensayo o laro.²
• Huwag makigamit o magpagamit ng tuwalya, labaha, o pamahid mula sa bukas na lalagyan.²
• Labhan at patuyuing mabuti ang inyong uniporme at tuwalya pagkatapos ng bawat gamit.²
• Kung pinapayagan ng inyong sport, ang sleeves, tights o pads ay naglalagay ng harang sa pagitan ng inyong balat at ng turf.
• Pahiran ng moisturizer ang tuyo at nagbibitak na balat sa pagitan ng mga laro. Ang mga bitak ay maliliit na sira din sa harang ng inyong balat.
• Pag-isipang mabuti ang pag-aahit habang season ng laro. Isa ang pag-aahit sa mga posibleng risk factor sa outbreak sa football na nabanggit sa itaas.¹

Para sa buong listahan, basahin ang mga bagay na hindi dapat ipahiram o hiramin ng mga atleta.

Kailan dapat magpatingin sa doktor

Kusang gumagaling ang karamihan sa mga gasgas. Tumawag sa doktor kung mapansin ninyo ang alinman sa mga ito:

• Pamumula o pag-iba ng kulay ng balat na kumakalat sa paligid ng gasgas⁴
• Lumalalang sakit, init o pamamaga sa halip na humuhupa^3,4
• Nana o iba pang likidong lumalabas³
• Mapupulang guhit na papalayo sa sugat
• Lagnat o panginginig⁵
• Hiwang mas mahaba sa 1.9 cm (¾ in), mas malalim sa 6 mm (¼ in), o hindi tumitigil sa pagdurugo³

Kung may lagnat kasabay ng mabilis na kumakalat na pamumula, o pakiramdam ninyo ay napakasama ng inyong lagay, magpatingin agad sa urgent care o tumawag sa 911 (911 din sa Pilipinas). Huwag pisilin o patuluin ang nana ng bukol na nabubuo sa gasgas. Ang doktor ang makapagpapasya kung kailangan itong suriin o gamutin. Alamin pa sa mga sintomas ng MRSA.

Ang artikulong ito ay para sa pangkalahatang kaalaman lamang at hindi payong medikal. Kung sa tingin ninyo ay may impeksyon kayo, magpatingin sa doktor. Ang mga pahayag na ito ay hindi sinuri ng Food and Drug Administration (FDA) ng Amerika. Ang produktong ito ay hindi nilayon para mag-diagnose, gumamot, magpagaling, o pumigil sa anumang sakit.