Moet u een steenpuist uitknijpen? Waarom artsen nee zeggen

Het korte antwoord: niet doen

Nee. Dermatologen en grote medische centra zijn het erover eens: knijp, prik of snijd een steenpuist nooit zelf open.¹³ Daardoor kan de infectie zich verspreiden naar andere delen van uw huid.³

Een steenpuist (furunkel) is een infectie van een haarzakje, meestal veroorzaakt door stafylokokken.³ Kleine steenpuisten kunt u meestal thuis verzorgen en vanzelf laten leeglopen; grote steenpuisten kunnen veilig door een arts worden gedraineerd.² Het doel is de steenpuist op weg te helpen zonder te forceren.

Waarom uitknijpen averechts werkt

Het uitknijpen van een steenpuist kan op verschillende manieren misgaan:

• Het verspreidt de infectie. Door op een steenpuist te drukken kunt u bacteriën de huid eromheen in duwen en nieuwe infecties veroorzaken.¹³
• Het brengt meer ziektekiemen binnen. Vingers, spelden en gereedschap uit huis zijn niet steriel.
• Het verspreidt stafylokokken om u heen. Pus op uw handen, handdoeken of kleding kan de bacteriën overbrengen op andere mensen. Daarom zijn zorgvuldig handen wassen en de was goed doen belangrijk.²

Een karbunkel, een groep steenpuisten die onder de huid met elkaar verbonden zijn, zit dieper en is ernstiger. Er blijft vaker een litteken van over en hij kan koorts en koude rillingen veroorzaken.⁵ Een karbunkel moet door een arts worden behandeld; alleen verzorging thuis is niet genoeg.

In zeldzame gevallen kunnen bacteriën uit een steenpuist in de bloedbaan terechtkomen en elders in het lichaam ernstige infecties veroorzaken.⁵ Dat is nog een reden om het draineren aan een zorgverlener over te laten.

Wat u beter kunt doen

Bij een kleine steenpuist kunnen deze stappen van dermatologen en grote medische centra de pijn verlichten en de genezing helpen:¹²⁴

• Houd een warm, vochtig kompres, zoals een schoon, nat washandje, ongeveer 10 tot 15 minuten op de steenpuist, drie of vier keer per dag.
• Blijf warme kompressen gebruiken nadat de steenpuist is opengegaan en begint leeg te lopen.
• Houd de plek schoon en probeer hem niet aan te raken.
• Gaat hij open, dek hem dan af met een steriele pleister.
• Was uw handen goed elke keer dat u de steenpuist of de pleister aanraakt.
• Was handdoeken, washandjes en kleding die met de steenpuist in aanraking zijn geweest, en deel ze niet met anderen.

Tegen de pijn kunt u volgens de American Academy of Dermatology een pijnstiller zonder recept gebruiken; volg daarbij de aanwijzingen op de verpakking.¹ Vraag eerst een apotheker of arts om advies als u andere medicijnen gebruikt of een aandoening heeft.

Hoe lang duurt het voordat een steenpuist geneest?

De meeste steenpuisten genezen binnen één tot drie weken.¹ Een steenpuist groeit meestal een paar dagen en krijgt dan een geelwitte kop die openbreekt en leegloopt.⁵ Warme kompressen kunnen de pijn en de druk verlichten terwijl u wacht.³

Wordt een steenpuist niet beter met verzorging thuis, wacht dan niet langer af. Het Amerikaanse MedlinePlus raadt aan uw zorgverlener te bellen als een steenpuist na ongeveer een week behandeling thuis niet is genezen.⁴

Als een steenpuist vanzelf opengaat

Soms breekt een steenpuist vanzelf open. Dat hoort bij de genezing, en het is iets anders dan hem forceren. Als dat gebeurt:¹²⁴

• Maak de plek voorzichtig schoon en dek hem af met een steriele pleister.
• Blijf warme, natte kompressen op de plek leggen.
• Vervang de pleister als die vochtig of vuil wordt, en was uw handen ervoor en erna.
• Was alles wat met het wondvocht in aanraking is geweest, ook handdoeken en kompressen.

Houd het in de gaten. Roodheid die zich uitbreidt, nieuwe zwelling of koorts betekent dat het tijd is om een arts te bellen.

Wat een arts doet in plaats van uitknijpen

Als een steenpuist groot is of niet geneest, kan een arts hem draineren door een kleine snede te maken; dat heet incisie en drainage.²³ Dit gebeurt met steriele instrumenten, zodat de arts de pus volledig en veilig kan verwijderen.

De arts kan ook een monster van de pus naar een laboratorium sturen. Daaruit blijkt welke bacteriën erbij betrokken zijn en of ze resistent zijn tegen bepaalde antibiotica, zoals bij MRSA (meticillineresistente Staphylococcus aureus).² Bij ernstige of terugkerende infecties kan de arts antibiotica voorschrijven.²³ Alleen een arts hoort te beslissen of u die nodig heeft. Weet u niet zeker of uw bult een steenpuist is? Zie steenpuist, puistje of cyste.

Wanneer naar de huisarts

Bel een arts als een steenpuist:⁴⁵

• op uw gezicht of ruggengraat zit, of uw zicht beïnvloedt
• snel erger wordt of extreem pijnlijk is
• samengaat met koorts
• blijft groeien ondanks verzorging thuis, of niet geneest
• terugkomt, of als u er meerdere tegelijk heeft

Heeft u diabetes of een verzwakt afweersysteem, ga dan met elke steenpuist naar een arts. Zoek met spoed medische hulp of bel het alarmnummer 112 bij koorts met snel uitbreidende roodheid, verwardheid, moeite met ademhalen of als u zich erg ziek voelt. En komen steenpuisten steeds terug, lees dan waarom steenpuisten steeds terugkomen.

Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en is geen medisch advies. Denkt u dat u een infectie heeft? Neem dan contact op met een arts. Deze beweringen zijn niet beoordeeld door de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA). Dit product is niet bedoeld om een ziekte te diagnosticeren, te behandelen, te genezen of te voorkomen.