Bakit Paulit-ulit Akong Nagkakapigsa? Ang Maaaring Ibig Sabihin ng Bumabalik na Pigsa

Ang maikling sagot

Karamihan sa mga pigsa ay sanhi ng Staphylococcus aureus, isang mikrobyong karaniwang nakatira sa balat at sa loob ng ilong.¹ Kung paulit-ulit kayong nagkakapigsa, kadalasan ay isa ito sa ilang bagay: may dala kayong staph, may dala nito ang isang taong malapit sa inyo, may kinalaman ang inyong balat o kalusugan na nagpapadali sa impeksyon, o hindi talaga pigsa ang mga bukol.

Nakakainis ang paulit-ulit na pigsa, at may mga sanhi ito na masusuri ng doktor. Isinasama ng Mayo Clinic ang pigsang bumabalik sa mga dahilan para magpatingin sa doktor.¹ Narito ang maaaring nangyayari, at kung ano ang dapat ninyong itanong.

Ang staph na dala ninyo, at ang mga tao sa paligid ninyo

Mga 30% ng mga tao ay may dalang staph sa ilong, at kadalasan ay walang pinsalang naidudulot ito.³ Kapag nagkaroon ng maliit na sugat ang inyong balat, gaya ng gasgas sa pag-aahit, kagat ng insekto o galos, maaaring makapasok ang mikrobyong iyon at magsimula ng pigsa.¹ Sa mga taong may dalang staph, maaari itong mangyari nang paulit-ulit. Ipinapaliwanag ng aming gabay tungkol sa staph sa inyong ilong kung ano ang ibig sabihin ng pagiging carrier (nagdadala).

Ang malapit na pakikisalamuha sa taong may impeksyon ng staph ay nagpapataas din ng inyong panganib.¹ Sa loob ng isang tahanan, maaaring magpasa-pasa ang staph sa pagitan ng mga tao at sa magkasalong tuwalya, labaha at damit. Kaya minsan, ang pigsa ng isang kapamilya ay nagiging pigsa ng lahat.

Ang inyong balat at kalusugan

May mga kondisyong nagpapahirap sa katawan na kontrolin ang staph. Itinuturo ng Mayo Clinic ang mga sumusunod na risk factor para sa pigsa:¹

• Diabetes, na maaaring magpahirap sa paglaban sa impeksyon
• Mga kondisyon sa balat gaya ng acne at eksema, na sumisira sa proteksyong harang ng balat
• Mahinang immune system

Kung paulit-ulit kayong nagkakapigsa at matagal na kayong hindi nagpapa-checkup, sabihin ito sa inyong doktor. Mahalagang impormasyon para sa kanila ang paulit-ulit na impeksyon sa balat. Sa mga nasa hustong gulang na nagsimulang magkapigsa noong bata pa at patuloy itong bumabalik, maaari ring suriin ng doktor kung gaano kahusay gumagana ang immune system.⁶

Kapag hindi talaga ito pigsa

Minsan, ang bukol na paulit-ulit na bumabalik ay ibang kondisyon na kamukha lang ng pigsa. Ang pinakakaraniwan ay ang hidradenitis suppurativa (HS). Ayon sa American Academy of Dermatology, ang mga bukol na parang pigsa na paulit-ulit na lumilitaw sa kili-kili, singit, puwitan o sa ilalim ng dibdib ay maaaring HS.⁴

Ang HS ay hindi sanhi ng impeksyon o ng karumihan, at hindi ito naipapasa sa ibang tao.⁵ Kadalasan itong nagsisimula pagkatapos ng pagdadalaga o pagbibinata at bago ang edad na 40.⁵ Ang mga bukol ng HS ay maaaring pumutok at maglabas ng nana, at sa paglipas ng panahon ay maaaring bumuo ng mga lagusan sa ilalim ng balat.⁵ Nagagamot ito, at ang dermatologist ang tamang tao para mag-diagnose at mangasiwa nito.⁴

Ang bukol na paulit-ulit na bumabalik sa iisang lugar ay maaari ring magpahiwatig ng lokal na sanhi, gaya ng pilonidal cyst malapit sa tailbone (buto sa dulo ng gulugod) o isang bagay na nakabaon sa ilalim ng balat. Pinapayuhan ng mga gabay sa infectious disease ang mga doktor na hanapin ang mga sanhing ito.⁶

Ang magagawa ng doktor

Mas marami ang magagawa ng doktor kaysa sa magagawa ninyo sa bahay. Depende sa makikita nila, maaari nilang:

• Patuluin ang malaking pigsa sa malinis at kontroladong paraan at magpadala ng sample sa laboratoryo para malaman kung anong mikrobyo ang sangkot at kung aling mga gamot ang tatalab²⁶
• Magreseta ng gamutan para sa malubha o paulit-ulit na impeksyon²
• Magmungkahi ng maikling planong decolonization (pag-alis ng staph na dala), na naglalayong bawasan ang dami ng staph sa inyong balat at ilong, kung minsan ay kasabay ng paglalaba ng inyong mga tuwalya, kumot at damit⁶
• I-refer kayo sa dermatologist kung mukhang HS o ibang kondisyon sa balat ito

Ang decolonization ay pinagpapasyahan at pinangangasiwaan ng inyong doktor. Huwag subukang buuin ito mula sa internet.

Mga pang-araw-araw na gawing nakakatulong

Hindi malulutas ng mga hakbang na ito ang pinag-uugatang sanhi, pero makakatulong ang mga ito na pigilan ang pagkalat ng staph:¹²

• Maghugas ng kamay nang madalas, at palagi pagkatapos hawakan ang pigsa o ang benda nito.
• Panatilihing malinis ang mga hiwa at galos at takpan ng sterile na benda hanggang gumaling.
• Huwag makihati sa tuwalya, labaha, kumot o damit.
• Labhan ang mga damit, tuwalya at bimpo na sumayad sa pigsa, lalo na kung paulit-ulit na bumabalik ang pigsa.
• Huwag kailanman pisilin o tusukin nang mag-isa ang pigsa, dahil maaari nitong ikalat ang impeksyon.

Kailan dapat magpatingin sa doktor

Magpatingin sa doktor kung ang pigsa ay:¹

• Paulit-ulit na bumabalik, o marami kayo nang sabay-sabay
• Nasa mukha o nakakaapekto sa inyong paningin
• Mabilis lumalala, sobrang sakit, o patuloy na lumalaki
• May kasamang lagnat
• Hindi pa gumagaling pagkalipas ng dalawang linggo

Kung may diabetes kayo o mahinang immune system, tumawag sa doktor nang mas maaga. Pumunta sa urgent care o tumawag sa 911 (911 din sa Pilipinas) kung may lagnat na may kasamang kumakalat na pamumula, pagkalito, hirap sa paghinga o pakiramdam na sobrang masama ang lagay.

Ang artikulong ito ay para sa pangkalahatang kaalaman lamang at hindi payong medikal. Kung sa tingin ninyo ay may impeksyon kayo, magpatingin sa doktor. Ang mga pahayag na ito ay hindi sinuri ng Food and Drug Administration (FDA) ng Amerika. Ang produktong ito ay hindi nilayon para mag-diagnose, gumamot, magpagaling, o pumigil sa anumang sakit.