Jak dochodzi do zakażenia gronkowcem? Codzienne drogi przenoszenia

Krótka odpowiedź

Do zakażenia gronkowcem zwykle dochodzi wtedy, gdy gronkowiec przedostanie się przez uszkodzenie skóry. Sam drobnoustrój często pochodzi z twojej własnej skóry lub nosa, od innej osoby albo z przedmiotu, którego oboje dotykaliście.²

Może to brzmieć niepokojąco, ale warto wiedzieć, jak powszechny jest gronkowiec. Około 30% ludzi nosi w nosie gronkowca złocistego (Staphylococcus aureus), a większość nigdy nie ma z tego powodu żadnych problemów.¹ Kontakt z gronkowcem zdarza się cały czas. Zakażenie jest znacznie rzadsze. Znajomość dróg przenoszenia pomaga skupić się na kilku nawykach, które mają największe znaczenie.

Często zaczyna się od gronkowca, którego już nosisz

Nos to ulubione miejsce gronkowca, ale może on też żyć na skórze, pod pachami, w jelitach i w okolicy pachwin.⁴ Jeśli jesteś nosicielem, twoje ręce zbierają go, zanim się zorientujesz. Wystarczy podrapać ukąszenie owada lub dotknąć świeżego skaleczenia, by przenieść gronkowca dokładnie tam, gdzie może narobić kłopotów. Nie oznacza to, że nosiciele są skazani na zakażenia. U większości nigdy do nich nie dochodzi. Oznacza to tylko, że utrzymywanie skaleczeń w czystości i zakrywanie ich ma znaczenie, nawet gdy nikt wokół ciebie nie choruje.

Badania pokazują, jak często zakażenia zaczynają się od własnego gronkowca danej osoby. Według jednego z przeglądów około 80% zakażeń gronkowcowych w miejscu operacji odpowiada gronkowcowi z nosa samego pacjenta.⁴ Przeczytaj więcej o tym, co znaczy być nosicielem.

Codzienne drogi szerzenia się gronkowca

Gronkowiec może też pochodzić od innych osób. Przenosi się:

• Przez kontakt skóry ze skórą, zwłaszcza z zakażoną zmianą na skórze innej osoby.
• Na wspólnie używanych przedmiotach, takich jak ręczniki, pościel, ubrania i maszynki do golenia.²
• Na przedmiotach, których dotyka wiele osób, na przykład na klamkach, sprzęcie sportowym i pilotach.²
• Na igłach, dlatego amerykańska agencja zdrowia publicznego CDC zaleca, by nigdy nie używać ich wspólnie.¹

Osoby, które są nosicielami gronkowca i nie mają objawów, również mogą go przekazywać, więc możesz go przejąć od kogoś, kto wydaje się całkowicie zdrowy. Wszystkie te drogi łączą ręce. Dotykasz ręcznika, telefonu lub ramienia kolegi z drużyny, potem otarcia na skórze, a gronkowiec wędruje razem z twoimi dłońmi.

Jak gronkowiec dostaje się do organizmu

Zdrowa, nieuszkodzona skóra to silna bariera. Gronkowiec wywołuje zakażenia, gdy znajdzie drogę przez nią albo przez błonę śluzową nosa lub jamy ustnej.⁵ Do częstych dróg wejścia należą:

• Skaleczenia, otarcia, pęcherze i oparzenia od sztucznej murawy
• Zacięcia przy goleniu i podrażnione mieszki włosowe
• Ukąszenia owadów i rozdrapana skóra
• Popękana skóra w przebiegu wyprysku⁵
• Rany pooperacyjne oraz wyroby medyczne, takie jak cewniki czy wkłucia dożylne⁵

Niektóre osoby łatwiej zachorują, gdy gronkowiec dostanie się do organizmu. Należą do nich osoby z cukrzycą, chorobami naczyń lub osłabionym układem odpornościowym oraz osoby, które niedawno przebywały w szpitalu.⁵ CDC dodaje do listy osób z grupy podwyższonego ryzyka osoby chorujące na nowotwory, osoby przyjmujące narkotyki w iniekcjach oraz pacjentów szpitali leczonych na oddziałach intensywnej terapii lub mających założone wyroby medyczne.¹

Gdzie gronkowiec szerzy się najłatwiej

Instytucje zdrowia publicznego podsumowują warunki sprzyjające szerzeniu się gronkowca i MRSA (gronkowca złocistego opornego na metycylinę) jako „5 C”, od pierwszych liter angielskich słów: tłok (crowding), częsty kontakt skóry ze skórą (contact), naruszona (uszkodzona) skóra (compromised skin), skażone przedmioty i powierzchnie (contaminated items) oraz brak czystości (cleanliness).³

To wyjaśnia, dlaczego gronkowiec często pojawia się w szatniach, na siłowniach, w żłobkach, akademikach, koszarach i w domach, w których mieszka wiele osób. Osoby uprawiające sporty kontaktowe są narażone na dodatkowe ryzyko, ponieważ doznają otarć i korzystają ze wspólnego sprzętu.² Dla gronkowca nie ma znaczenia wiek ani kondycja fizyczna. Narażone mogą być zarówno małe dziecko w żłobku, zapaśnik w drużynie, jak i żołnierz we wspólnym zakwaterowaniu. Łączy ich bliski kontakt i wspólna przestrzeń. Pełną listę pomocnych nawyków znajdziesz w artykule jak zmniejszyć ryzyko zakażenia gronkowcem.

Gronkowiec w jedzeniu to inna sprawa

Gronkowiec może też wywołać chorobę za pośrednictwem jedzenia, ale w inny sposób. Gdy osoba będąca nosicielem gronkowca dotyka jedzenia bez umycia rąk, a jedzenie potem stoi w temperaturze pokojowej, bakterie mogą wytworzyć toksyny wywołujące wymioty i skurcze żołądka.⁶ To zatrucie pokarmowe, a nie zakażenie skóry, i zwykle mija w ciągu doby.⁶ Gotowanie zabija bakterie, ale nie niszczy toksyny, którą już wytworzyły, dlatego kluczowe są czyste ręce przed dotykaniem jedzenia.⁶

Kiedy zgłosić się do lekarza

Skontaktuj się z lekarzem, jeśli zauważysz:

• Guzek, który jest zaczerwieniony, obrzęknięty, ciepły, bolesny lub wypełniony ropą
• Zaczerwienienie, które się rozszerza, lub czerwone smugi biegnące od rany
• Gorączkę lub dreszcze towarzyszące zakażeniu skóry
• Jakiekolwiek zakażenie skóry u osoby z cukrzycą, osłabionym układem odpornościowym lub po niedawnej operacji

Skorzystaj z pilnej pomocy medycznej lub zadzwoń pod numer alarmowy 112 przy gorączce z szybko szerzącym się zaczerwienieniem, przy splątaniu, trudnościach w oddychaniu lub gdy niemowlę wydaje się bardzo chore.

Nie wyciskaj ani nie nacinaj guzka samodzielnie. Lekarz może sprawdzić, czy to gronkowiec, i dobrać odpowiednie leczenie.

Ten artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Jeśli podejrzewasz u siebie zakażenie, skonsultuj się z lekarzem. Te stwierdzenia nie zostały ocenione przez amerykańską Agencję Żywności i Leków (FDA). Ten produkt nie jest przeznaczony do diagnozowania, leczenia ani zapobiegania jakimkolwiek chorobom.