Pozaszpitalny MRSA a szpitalny MRSA: czym się różnią?

Krótka odpowiedź

Zarówno pozaszpitalny, jak i szpitalny MRSA to metycylinooporny Staphylococcus aureus, czyli gronkowiec, który nie reaguje na kilka popularnych antybiotyków.¹ Te określenia opisują głównie, gdzie ktoś nabył zakażenie. Zwykle wskazują też na inne szczepy, inne grupy osób i inne rodzaje zakażeń.

Sam gronkowiec jest bardzo powszechny. Około jedna na trzy osoby nosi go na skórze lub w nosie, zwykle bez żadnych problemów.¹ Kłopoty zaczynają się, gdy dostanie się do rany, urządzenia medycznego lub krwiobiegu. Podstawowe informacje znajdziesz w naszym poradniku o tym, czym jest MRSA.

Szpitalny MRSA: związany z opieką medyczną

MRSA związany z opieką zdrowotną to ten, którym można się zakazić w trakcie pobytu w szpitalu lub innej placówce opieki albo po nim.² Na potrzeby nadzoru epidemiologicznego amerykańska agencja zdrowia publicznego CDC uznaje zakażenie krwi za zakażenie o początku szpitalnym, gdy próbkę z dodatnim wynikiem pobrano w czwartym dniu pobytu w szpitalu lub później.³

Najczęściej dotyka on:²

• pacjentów szpitali, zwłaszcza osoby starsze i osoby z osłabionym układem odpornościowym
• osoby po operacjach
• osoby z wkłuciami dożylnymi, cewnikami lub innymi rurkami medycznymi
• mieszkańców placówek opieki długoterminowej

Ponieważ ci pacjenci już są chorzy, a w ich skórze są otwarte miejsca, szpitalny MRSA może wywoływać u nich poważne zakażenia. Szpitalny MRSA częściej powoduje zakażenia inwazyjne, czyli takie, które sięgają głębiej niż skóra.⁵ Poważne zakażenia MRSA mogą obejmować krew, płuca, kości, stawy lub zastawki serca.² Szczepy szpitalne częściej są też oporne na kilka rodzajów antybiotyków jednocześnie.⁵

Pozaszpitalny MRSA: szerzy się w codziennym życiu

Pozaszpitalny MRSA występuje u osób, które w ostatnim czasie nie przebywały w szpitalu ani nie przechodziły zabiegów medycznych.⁵ Zwykle szerzy się przez kontakt skóry ze skórą i wspólnie używane przedmioty.² Skaleczenia i otarcia w sportach kontaktowych oraz zatłoczone miejsca, takie jak obozy wojskowe i placówki opieki nad dziećmi, dają mu więcej okazji do rozprzestrzeniania się.² Do grup podwyższonego ryzyka należą sportowcy, dzieci w szkołach i placówkach opieki dziennej, żołnierze mieszkający w koszarach oraz osoby wstrzykujące sobie narkotyki.¹

Pozaszpitalny MRSA najczęściej wywołuje zakażenia skóry i tkanek miękkich, takie jak czyraki, ropnie i zapalenie tkanki łącznej (cellulitis).⁵ Często zaczynają się one jako obrzęknięte, bolesne guzki przypominające pryszcze lub ukąszenia pająka.² Wiele szczepów pozaszpitalnych wytwarza toksynę zwaną leukocydyną Pantona-Valentine’a (PVL), która jest powiązana z tymi zakażeniami skóry.⁵

Jeden ze szczepów pozaszpitalnych, nazywany USA300, do 2011 roku stał się najczęstszym typem MRSA w Stanach Zjednoczonych.⁴

Dlaczego granica się zatarła

Kiedyś każdy z tych typów trzymał się swojego środowiska. Dziś już tak nie jest. Wkrótce po tym, jak USA300 zaczął się szerzyć poza szpitalami, stał się też częstą przyczyną zakażeń w szpitalach.⁴ Obecnie pacjent może wnieść szczep pozaszpitalny do szpitala, a inny pacjent może zabrać szczep szpitalny do domu.

Szpitale osiągnęły realny postęp. W latach 2005–2016 zakażenia krwi MRSA o początku szpitalnym w USA spadły o 74%, a te o początku pozaszpitalnym – o 40%.³ CDC zwróciło też uwagę, że po 2012 roku postęp wyhamował, a MRSA krążący w społeczności przyczynia się do nowych przypadków w placówkach opieki zdrowotnej.³

Czy ta różnica ma dla ciebie znaczenie?

Dla lekarza może mieć. Oba typy często reagują na inne antybiotyki, dlatego lekarz może zlecić badanie próbki z miejsca zakażenia, zanim wybierze leczenie.⁵ Ta decyzja należy do lekarza, a nie do domowych domysłów.

Dla ciebie bardziej przydatne jest pytanie, gdzie spędzasz czas. CDC proponuje różne nawyki w zależności od miejsca:⁶

• W domu, w szkole lub na siłowni: często myj ręce, przykrywaj skaleczenia aż do ich zagojenia, nie używaj wspólnie ręczników ani maszynek do golenia i kładź ręcznik lub ubranie między skórą a wspólnie używanym sprzętem.
• Jako pacjent: myj ręce przed zmianą opatrunku na ranie i po niej oraz powiedz zespołowi opiekującemu się tobą, jeśli skóra wokół wkłucia dożylnego lub cewnika zaczyna wyglądać na zakażoną.
• Jako osoba odwiedzająca: myj ręce przy wejściu do sali pacjenta i przy wyjściu z niej oraz zapytaj, czy musisz założyć fartuch lub rękawiczki.

Jeśli czeka cię operacja, więcej pytań, które warto zadać, znajdziesz w naszym poradniku o gronkowcu w szpitalach.

Kiedy zgłosić się do lekarza

Po wyglądzie nie da się stwierdzić, czy zakażenie skóry jest wywołane przez MRSA.¹ Zgłoś się na badanie, jeśli zauważysz:

• guzek lub miejsce, które jest zaczerwienione, obrzęknięte, ciepłe, bolesne lub z którego sączy się ropa¹
• ranę, która wygląda na zakażoną, zwłaszcza jeśli masz też gorączkę²
• zaczerwienienie wokół rany pooperacyjnej, wkłucia dożylnego lub miejsca założenia cewnika
• zakażenie skóry, które wciąż powraca albo przenosi się na osoby, z którymi mieszkasz

Skorzystaj z pilnej pomocy medycznej lub zadzwoń pod numer alarmowy 112 w przypadku gorączki z szybko szerzącym się zaczerwienieniem, trudności z oddychaniem, splątania lub bardzo złego samopoczucia. Nie wyciskaj guzka ani nie próbuj samodzielnie usuwać z niego ropy; o właściwym leczeniu powinien zdecydować lekarz.

Ten artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Jeśli podejrzewasz u siebie zakażenie, skonsultuj się z lekarzem. Te stwierdzenia nie zostały ocenione przez amerykańską Agencję Żywności i Leków (FDA). Ten produkt nie jest przeznaczony do diagnozowania, leczenia ani zapobiegania jakimkolwiek chorobom.