Pielęgniarki, pielęgniarze i MRSA: jak chronić siebie i rodzinę po dyżurze
Większość pielęgniarek i pielęgniarzy nie jest nosicielami MRSA, a nosicielstwo to nie to samo co choroba. Kilka stałych nawyków w pracy i w progu domu pozwala utrzymać ryzyko na niskim poziomie.

- W dużym przeglądzie badań około 4,6% przebadanych pracowników ochrony zdrowia było nosicielami MRSA (gronkowca złocistego opornego na metycylinę). Większość nie jest nosicielami, a nosicielstwo to nie to samo co zakażenie.2
- W placówkach ochrony zdrowia MRSA szerzy się zwykle przez kontakt z zakażonymi ranami lub za pośrednictwem zanieczyszczonych rąk.1
- Rękawiczki nie zastępują higieny rąk. Wykonaj higienę rąk przed założeniem rękawiczek i zaraz po ich zdjęciu.3
- Odzież medyczna zbiera bakterie w trakcie dyżuru. Preferowaną metodą domową jest pranie w gorącej wodzie, z wybielaczem, jeśli tkanina na to pozwala, a następnie suszenie w suszarce.5
Jak naprawdę wygląda ryzyko
Pielęgniarki i pielęgniarze spędzają dni blisko osób, które mogą być nosicielami MRSA, więc naturalne jest pytanie, co przynosisz ze sobą do domu. Amerykańska agencja zdrowia publicznego CDC szacuje, że nosicielami MRSA są około 2 na 100 osób, i zaznacza, że w niektórych grupach odsetek ten może być wyższy.1
Pracownicy ochrony zdrowia należą do tych grup, ale różnica nie jest tak duża, jak wiele osób się obawia. Przegląd, który zebrał wyniki badań przesiewowych ponad 33 000 pracowników ochrony zdrowia, wykazał średni odsetek nosicielstwa MRSA na poziomie 4,6%.2 Większość pielęgniarek i pielęgniarzy nie jest więc nosicielami. A obecność MRSA na skórze lub w nosie, czyli kolonizacja, to nie to samo co zakażenie.
Najwięcej zależy od rąk
W placówkach ochrony zdrowia MRSA szerzy się zwykle przez bezpośredni kontakt z zakażoną raną lub za pośrednictwem zanieczyszczonych rąk.1 Autorzy przeglądu stwierdzili, że pracownicy ochrony zdrowia najczęściej przenoszą drobnoustroje dalej, a nie są ich pierwotnym źródłem, i że dobra higiena rąk pozostaje niezbędna.2
Dlatego tak ważne są momenty higieny rąk według CDC. Wykonaj higienę rąk tuż przed dotknięciem pacjenta, przed czynnością czystą lub aseptyczną, po dotknięciu pacjenta lub jego otoczenia, po kontakcie z płynami ustrojowymi i zaraz po zdjęciu rękawiczek.3 Niektórzy pracownicy wykonują higienę rąk nawet 100 razy w ciągu dyżuru.3
O ile ręce nie są widocznie zabrudzone, w większości sytuacji klinicznych preferowanym wyborem jest płyn do dezynfekcji rąk na bazie alkoholu, ponieważ skuteczniej niż mydło zabija drobnoustroje na dłoniach.3 Gdy ręce są widocznie brudne, użyj mydła i wody.3
Rękawiczki nie zastępują higieny rąk. Wykonaj higienę rąk przed założeniem rękawiczek i ponownie po ich zdjęciu.3
Dbaj o własną skórę
Skóra to twoja pierwsza bariera. W tym samym przeglądzie przewlekłe choroby skóry były jednym z głównych czynników ryzyka nosicielstwa MRSA wśród pracowników ochrony zdrowia.2 Ciągłe mycie i dezynfekcja rąk mogą powodować suchość i pękanie skóry, dlatego pielęgnacja skóry jest częścią kontroli zakażeń, a nie luksusem.
- Używaj kremu do rąk zatwierdzonego przez twoją placówkę, aby nie zaburzał działania płynu do dezynfekcji rąk.3
- Unikaj gorącej wody podczas mycia i osuszaj ręce, przykładając ręcznik, zamiast je pocierać.3
- Utrzymuj naturalne paznokcie krótkie, niewystające poza opuszkę palca. Zrezygnuj ze sztucznych paznokci, jeśli opiekujesz się pacjentami z grupy wysokiego ryzyka.3
- Zakrywaj każde skaleczenie i otarcie, a jeśli skóra dłoni pęka lub pojawia się na niej wysypka, porozmawiaj ze służbą medycyny pracy.

Staph Aid: jedna kapsułka dziennie naszej receptury z witaminą C. Witamina C pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego. To nie jest leczenie żadnego zakażenia.
Poznaj Staph AidRutyna po dyżurze
Ubrania też zbierają drobnoustroje. W badaniu, w którym obserwowano 40 pielęgniarek i pielęgniarzy podczas 12-godzinnych dyżurów, na ich odzieży pojawiały się nowe bakterie podczas 16% dyżurów, a odzież medyczna z tkaniny przeciwdrobnoustrojowej nie zmieniła wyników.4 Wytyczne ekspertów wskazują, że każdy rodzaj odzieży roboczej może ulec zanieczyszczeniu, choć żadne badanie kliniczne nie wykazało, by odzież przenosiła zakażenia na pacjentów.5
Krótka rutyna obejmuje podstawy:
- Wykonaj higienę rąk, wychodząc z oddziału, i ponownie po powrocie do domu.
- Jeśli możesz, przebieraj się z odzieży medycznej w pracy i zabieraj ją do domu w osobnej torbie.
- Pierz odzież medyczną w gorącej wodzie, z wybielaczem, jeśli tkanina na to pozwala, a następnie susz ją w suszarce.5
- Przetrzyj telefon, identyfikator i bidon środkiem, który jest dla nich bezpieczny.
O badaniach dotyczących odzieży przeczytasz w artykule Czy odzież medyczna przenosi drobnoustroje do domu?
W domu z rodziną
Poza szpitalem MRSA szerzy się zasadniczo tak samo: przez kontakt z zakażoną skórą lub ranami albo z przedmiotami, które miały kontakt z zakażoną skórą.6 Oznacza to, że codzienne zasady, które chronią każde gospodarstwo domowe, chronią też twoją rodzinę przed wszystkim, co możesz przynieść do domu.
- Ręczniki, maszynki do golenia i myjki powinny być tylko do użytku osobistego.
- Zakrywaj każde skaleczenie lub otarcie, aż się zagoi.
- Myj ręce przed gotowaniem i jedzeniem oraz po zmianie opatrunku.
- Jeśli ktoś w domu ma nawracające czyraki lub zakażenia skóry, powiedz jego lekarzowi, że jeden z domowników pracuje w ochronie zdrowia.
Jeśli zastanawiasz się, czy jesteś nosicielem gronkowca, warto wiedzieć, że nosicielstwo jest częste u wszystkich ludzi, nie tylko u pielęgniarek i pielęgniarzy. Więcej wyjaśnia nasz artykuł o tym, dlaczego nosicielstwo jest częste wśród pracowników ochrony zdrowia.
Kiedy zgłosić się do lekarza
Zgłoś się do lekarza i poinformuj służbę medycyny pracy, jeśli u ciebie lub kogoś z domowników występuje:
- guzek lub zmiana, które są zaczerwienione, obrzęknięte, ciepłe, bolesne lub sączy się z nich ropa6
- zakażenie skóry z gorączką6
- zakażenie skóry, które nie poprawia się w ciągu 48 godzin6
- nawracające czyraki lub zakażenia skóry
Przy gorączce z szybko szerzącym się zaczerwienieniem, splątaniu lub trudnościach z oddychaniem skorzystaj z pilnej pomocy medycznej lub zadzwoń pod numer alarmowy 112. Nie wyciskaj zmiany; trzymaj ją zakrytą i pozwól lekarzowi zdecydować o leczeniu.6 Zanim podejmiesz pracę z sączącym się zakażeniem skóry, sprawdź zasady obowiązujące w twojej placówce.
- Centers for Disease Control and Prevention. Clinical Overview of Methicillin-resistant Staphylococcus aureus (MRSA) in Healthcare Settings. https://www.cdc.gov/mrsa/hcp/clinical-overview/index.html
- Albrich WC, Harbarth S. Health-care workers: source, vector, or victim of MRSA? The Lancet Infectious Diseases. 2008;8(5):289–301. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18471774/
- Centers for Disease Control and Prevention. Clinical Safety: Hand Hygiene for Healthcare Workers. https://www.cdc.gov/clean-hands/hcp/clinical-safety/index.html
- Anderson DJ, Addison R, Lokhnygina Y, et al. The Antimicrobial Scrub Contamination and Transmission (ASCOT) Trial: a three-arm, blinded, randomized controlled trial with crossover design to determine the efficacy of antimicrobial-impregnated scrubs in preventing healthcare provider contamination. Infection Control & Hospital Epidemiology. 2017;38(10):1147–1154. https://doi.org/10.1017/ice.2017.181
- Bearman G, Bryant K, Leekha S, et al. Healthcare personnel attire in non-operating-room settings. Infection Control & Hospital Epidemiology. 2014;35(2):107–121. https://doi.org/10.1086/675066
- Centers for Disease Control and Prevention. Methicillin-resistant Staphylococcus aureus (MRSA) Basics. https://www.cdc.gov/mrsa/about/index.html
Ten artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Jeśli podejrzewasz u siebie zakażenie, skonsultuj się z lekarzem. Te stwierdzenia nie zostały ocenione przez amerykańską Agencję Żywności i Leków (FDA). Ten produkt nie jest przeznaczony do diagnozowania, leczenia ani zapobiegania jakimkolwiek chorobom.








