Pracownicy ochrony zdrowia a gronkowiec: dlaczego nosicielstwo jest częste

Nosicielstwo gronkowca to rzecz normalna

Mniej więcej co trzecia osoba ma na skórze lub w nosie gronkowca złocistego (Staphylococcus aureus).¹ Większość nigdy się o tym nie dowiaduje, ponieważ nosicielstwo gronkowca, nazywane kolonizacją, zwykle nie daje żadnych objawów. Nie jest tym samym co zakażenie, a w przypadku zwykłego gronkowca świadczy o tym, jak powszechny jest ten drobnoustrój, a nie o tym, jak dbasz o czystość.

Nosicielstwo zmienia się też z czasem. Klasyczny przegląd badań opisał trzy wzorce u zdrowych osób: około 20% jest stałymi nosicielami gronkowca, około 60% bywa nosicielami okresowo, a około 20% prawie nigdy nie jest nosicielami.² Więcej przeczytasz w artykule Gronkowiec w nosie: co znaczy być nosicielem.

Nosicielstwo ma jednak znaczenie dla samego nosiciela. Według przeglądu z 2018 roku osoby, które mają gronkowca w nosie, mają mniej więcej od 2 do 10 razy większe ryzyko zakażenia gronkowcem niż osoby niebędące nosicielami.³ W tym samym przeglądzie zauważono, że w zakażeniach po operacjach około 80% szczepów gronkowca odpowiadało szczepowi wykrytemu we własnym nosie pacjenta.³ Innymi słowy, gronkowiec, który najpewniej sprawi ci kłopoty, to często twój własny gronkowiec.

Czy pracownicy ochrony zdrowia częściej są nosicielami gronkowca?

W przypadku zwykłego gronkowca być może nie. W przeglądzie z 2018 roku zauważono, że doniesienia o częstszym nosicielstwie w nosie wśród pracowników szpitali niż wśród innych osób nie zostały potwierdzone.³

Z MRSA, czyli odmianą gronkowca, która nie reaguje na niektóre popularne antybiotyki, jest inaczej. Amerykańska agencja zdrowia publicznego CDC szacuje, że nosicielami MRSA są około 2 osoby na 100, i podaje, że w niektórych grupach odsetek ten może być wyższy.⁴ Przegląd wyników badań przesiewowych 33 318 pracowników ochrony zdrowia wykazał średni odsetek nosicielstwa MRSA na poziomie 4,6%.⁵ To więcej, ale nadal oznacza, że zdecydowana większość pracowników ochrony zdrowia nie jest nosicielami MRSA.

W tym samym przeglądzie wskazano trzy główne czynniki ryzyka nosicielstwa MRSA wśród personelu: przewlekłe choroby skóry, niewłaściwe nawyki higieniczne oraz wcześniejszą pracę w krajach, w których MRSA występuje często.⁵

Mówiąc prościej: zwykły gronkowiec wydaje się mniej więcej tak samo częsty wśród personelu szpitali jak wśród innych osób, natomiast nosicielstwo MRSA jest wśród personelu nieco częstsze. Na kilka czynników stojących za tą różnicą możesz mieć wpływ.

Główną drogą są ręce, a nie nos

W placówkach ochrony zdrowia MRSA szerzy się zwykle przez bezpośredni kontakt z zakażoną raną lub za pośrednictwem skażonych rąk. Osoby, które są nosicielami MRSA i nie mają objawów, również mogą go przekazywać.⁴

Autorzy przeglądu z 2008 roku stwierdzili, że pracownicy ochrony zdrowia najczęściej działają jak pomost między pacjentami, przez krótki czas przenosząc drobnoustroje na rękach, a nie są ich głównym źródłem. Gdy ogniska zakażeń śledzono za pomocą badań genetycznych, w większości badań, które to analizowały, przeniesienie z personelu na pacjentów uznano za prawdopodobne, przy czym personel był zwykle ogniwem pośrednim.⁵ Autorzy podkreślili, że dobra higiena rąk pozostaje niezbędna.⁵ Innymi słowy, to, co robisz rękami między pacjentami, ma większe znaczenie niż to, czy akurat jesteś nosicielem.

Jedna kapsułka dziennie

Staph Aid: jedna kapsułka dziennie naszej receptury z witaminą C. Witamina C pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego. To nie jest leczenie żadnego zakażenia.

Poznaj Staph Aid

Badania przesiewowe i dekolonizacja

Większość pracowników ochrony zdrowia nigdy nie jest badana w kierunku gronkowca. W niektórych sytuacjach, na przykład podczas dochodzenia w sprawie ogniska zakażeń, zespół ds. zapobiegania zakażeniom może przebadać personel i zaproponować leczenie eliminujące nosicielstwo. W omawianym przeglądzie takie leczenie usunęło MRSA u 88% pracowników, którzy je otrzymali (449 z 510).⁵

Decyzja o badaniu lub leczeniu należy do zespołu ds. zapobiegania zakażeniom w twojej placówce i do twojego lekarza. Nie próbuj tego na własną rękę, a sam dodatni wynik wymazu nie jest powodem do niepokoju. Pokazuje po prostu to, co nosi w sobie wiele osób.

Nawyki, które robią różnicę

• Dbaj o higienę rąk przed każdym kontaktem z pacjentem i po nim, po dotknięciu otoczenia pacjenta oraz zaraz po zdjęciu rękawiczek.⁶
• Pamiętaj, że rękawiczki nie zastępują higieny rąk.⁶
• Chroń skórę balsamem zatwierdzonym przez twoją placówkę. Przewlekłe choroby skóry są czynnikiem ryzyka nosicielstwa MRSA.⁵⁶
• Utrzymuj naturalne paznokcie krótko obcięte i nie noś sztucznych paznokci w pracy z pacjentami z grupy wysokiego ryzyka.⁶
• Zakrywaj skaleczenia i przed rozpoczęciem pracy porozmawiaj ze służbą medycyny pracy o każdym zakażeniu skóry.

O tym, co robić po zakończeniu zmiany, przeczytasz w artykule Pielęgniarki i pielęgniarze a MRSA.

Kiedy zgłosić się do lekarza

Samo nosicielstwo zwykle nie stanowi problemu. Zakażenie to co innego. Zgłoś się do lekarza, jeśli zauważysz:

• Guzek lub ranę, które są zaczerwienione, obrzęknięte, ciepłe, bolesne lub wypełnione ropą¹
• Zakażenie skóry z gorączką¹
• Zakażenie skóry, które nie poprawia się w ciągu 48 godzin¹
• Nawracające czyraki

Przy gorączce z szybko szerzącym się zaczerwienieniem, splątaniem lub trudnościami w oddychaniu skorzystaj z pilnej pomocy medycznej lub zadzwoń pod numer alarmowy 112. Nie wyciskaj zmiany. Trzymaj ją przykrytą czystym, suchym opatrunkiem.¹

Ten artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Jeśli podejrzewasz u siebie zakażenie, skonsultuj się z lekarzem. Te stwierdzenia nie zostały ocenione przez amerykańską Agencję Żywności i Leków (FDA). Ten produkt nie jest przeznaczony do diagnozowania, leczenia ani zapobiegania jakimkolwiek chorobom.