Mikrobiom skóry: dobre bakterie, które na tobie żyją

Czym jest mikrobiom skóry

Twoja skóra jest domem dla milionów bakterii, grzybów i wirusów. Razem nazywa się je mikrobiomem skóry.¹ Większość z nich jest nieszkodliwa, a wiele – pożytecznych.

Skóra to trudne miejsce do życia. Jest sucha, uboga w składniki odżywcze i lekko kwaśna, dlatego drobnoustroje, które dobrze się na niej rozwijają, są do tych warunków świetnie przystosowane.¹

U zdrowej osoby dorosłej te zbiorowiska drobnoustrojów zwykle pozostają stabilne w czasie, nawet gdy zmienia się otoczenie. Skład mikrobiomu jest też u każdego trochę inny – zależy od okolicy ciała i od samej osoby.¹

Różne „dzielnice” na jednym ciele

Skóra nie jest jednym środowiskiem. Przypomina raczej mapę dzielnic. Okolice tłuste, wilgotne (np. fałdy skórne) i suche są zasiedlane przez różne zestawy drobnoustrojów.¹

W okolicach tłustych dobrze radzą sobie na przykład bakterie żywiące się łojem, takie jak Cutibacterium acnes (znana też jako Propionibacterium acnes).¹ Okolice wilgotne i suche mają własnych stałych mieszkańców, przystosowanych do panujących tam warunków.¹

Gdy więc naukowcy mówią o „mikrobiomie skóry”, mają w rzeczywistości na myśli wiele małych zbiorowisk, z których każde jest dopasowane do swojego fragmentu skóry.

Co robią dobre bakterie

Naukowcy wciąż poznają to zagadnienie, ale badania wskazują kilka sposobów, w jakie drobnoustroje skórne nam pomagają:

• Trenują układ odpornościowy. Drobnoustroje skórne pomagają uczyć mechanizmy obronne skóry, jak reagować.¹
• Konkurują ze szkodliwymi bakteriami. Powszechne bakterie skórne, takie jak Staphylococcus epidermidis, mogą utrudniać zadomowienie się S. aureus.¹
• Wytwarzają substancje ochronne. Niektóre przyjazne bakterie skórne produkują naturalne substancje przeciwdrobnoustrojowe działające na S. aureus.¹
• Wspierają barierę skórną. Badanie opisane przez amerykańskie Narodowe Instytuty Zdrowia (NIH) wykazało, że S. epidermidis wytwarza enzym, który pomaga w produkcji ceramidów – tłuszczów chroniących skórę przed utratą wody. Enzym wykryto w 98% badanych próbek. U myszy narażonych na substancje drażniące lub suche warunki bakterie pomagały skórze zatrzymać wodę. To korzyść obustronna: bakterie dostają pożywienie, a skóra – ochronę.²

Jedna kapsułka dziennie

Staph Aid: jedna kapsułka dziennie naszej receptury z witaminą C. Witamina C pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego. To nie jest leczenie żadnego zakażenia.

Poznaj Staph Aid

Jakie miejsce zajmuje tu gronkowiec

Staphylococcus aureus należy do normalnych drobnoustrojów wielu osób. Około 30% ludzi nosi go w nosie, zwykle bez szkody dla zdrowia.⁴ Problem pojawia się wtedy, gdy przedostanie się przez skórę – przez skaleczenie, otarcie lub inne uszkodzenie.

Niektóre choroby skóry wiążą się ze zmienionym składem drobnoustrojów skórnych.¹ Na przykład w wyprysku (atopowym zapaleniu skóry, AZS) badacze z UC San Diego stwierdzili, że u chorych brakuje przyjaznych bakterii skórnych wytwarzających peptydy przeciwdrobnoustrojowe działające na gronkowca, podczas gdy na zdrowej skórze było ich dużo.³ W małym, wstępnym teście nałożenie tych bakterii na zmiany wypryskowe obniżyło liczebność gronkowca.³ To wczesne badania, a nie metoda leczenia, którą można stosować w domu.

Nie oznacza to też, że wszyscy krewni gronkowca złocistego są groźni. Niektóre z najbardziej pożytecznych bakterii na skórze, takie jak S. epidermidis i S. hominis, są bliskimi kuzynami S. aureus.³ Liczy się to, jakie rodzaje bakterii są obecne i w jakich proporcjach.¹ Więcej przeczytasz w artykule gronkowiec a wyprysk.

Codzienna troska o barierę skórną

Nie ma sprawdzonej metody „równoważenia” mikrobiomu skóry. Dermatolodzy zalecają natomiast podstawową pielęgnację, która chroni skórę przed wysuszeniem i pękaniem. To jak dbanie o dom, w którym mieszkają twoje dobre bakterie:

• Ogranicz prysznic lub kąpiel do 5–10 minut i używaj ciepłej, a nie gorącej wody.⁵
• Myj się łagodnym środkiem myjącym i używaj go tylko tyle, ile trzeba, by usunąć brud.⁵
• Delikatnie osusz skórę, przykładając ręcznik, a potem od razu nałóż emolient, póki skóra jest jeszcze wilgotna.⁵
• Wybieraj bezzapachowe środki myjące i nawilżające, a przy bardzo suchej skórze kremy lub maści zamiast balsamów.⁵
• Gdy powietrze w pomieszczeniach jest suche, używaj nawilżacza, a jeśli obcisłe lub szorstkie tkaniny podrażniają skórę, noś luźne ubrania z bawełny.⁵
• Nie pożyczaj innym ręczników ani maszynek do golenia.⁴
• Utrzymuj skaleczenia i otarcia w czystości i pod opatrunkiem aż do wygojenia i staraj się nie drapać ani nie skubać uszkodzonej skóry.

Jeśli mimo dobrych nawyków skóra pozostaje sucha, swędzi lub jest podrażniona, dermatolog pomoże ustalić przyczynę.

Kiedy zgłosić się do lekarza

Zgłoś się do lekarza lub dermatologa, jeśli zauważysz:

• Guzek lub zmianę, która jest zaczerwieniona, obrzęknięta, ciepła, bolesna lub wypełniona ropą
• Szerzące się zaczerwienienie lub czerwone smugi rozchodzące się od rany
• Gorączkę lub dreszcze w połączeniu z problemem skórnym
• Wyprysk, który się sączy, pokrywa strupami lub nagle się nasila
• Nawracające zakażenia skóry

Jeśli masz gorączkę z szybko szerzącym się zaczerwienieniem lub czujesz się bardzo źle, pilnie szukaj pomocy medycznej lub zadzwoń pod numer alarmowy 112. Nie próbuj leczyć podejrzewanego zakażenia skóry domowymi sposobami. Lekarz może zlecić badanie i dobrać właściwe leczenie. Podstawowe informacje znajdziesz w naszym przewodniku po zakażeniach gronkowcem.

Ten artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Jeśli podejrzewasz u siebie zakażenie, skonsultuj się z lekarzem. Te stwierdzenia nie zostały ocenione przez amerykańską Agencję Żywności i Leków (FDA). Ten produkt nie jest przeznaczony do diagnozowania, leczenia ani zapobiegania jakimkolwiek chorobom.