Witamina C a odporność: co robi, a czego nie

Co robi witamina C

Witamina C to składnik odżywczy, którego organizm potrzebuje codziennie. Pomaga układowi odpornościowemu prawidłowo działać i uczestniczy w aktywności białych krwinek.^1,3 Ponadto:

• Działa jako przeciwutleniacz, pomagając chronić komórki przed uszkodzeniami przez wolne rodniki.¹
• Pomaga wytwarzać kolagen, białko potrzebne organizmowi do gojenia ran.¹
• Ułatwia wchłanianie żelaza z produktów roślinnych.¹

Witamina C rozpuszcza się w wodzie i nie jest dobrze magazynowana w organizmie, dlatego potrzebujesz jej stałego dopływu z pożywienia.³ Jej rola w wytwarzaniu kolagenu to jeden z powodów, dla których ma znaczenie dla skóry: słabe gojenie się ran jest jednym z objawów poważnego niedoboru.¹

Ile jej potrzebujesz

Zalecane dzienne ilości dla dorosłych to:¹

• Mężczyźni: 90 mg
• Kobiety: 75 mg
• W ciąży: 85 mg
• W okresie karmienia piersią: 120 mg
• Osoby palące: dodaj 35 mg do powyższych ilości

Dobrymi źródłami w pożywieniu są owoce cytrusowe, czerwona i zielona papryka, kiwi, brokuły, truskawki, melon kantalupa, pieczone ziemniaki i pomidory.¹ Oto jak szybko sumuje się ilość z jedzenia:²

• Pół szklanki surowej słodkiej czerwonej papryki: 95 mg
• Jedna średnia pomarańcza: 70 mg
• Jedno średnie kiwi: 64 mg
• Pół szklanki gotowanych brokułów: 51 mg
• Pół szklanki pokrojonych truskawek: 49 mg

Długie przechowywanie i gotowanie zmniejszają ilość witaminy C w żywności, ponieważ rozpuszcza się ona w wodzie i rozkłada pod wpływem ciepła. Gotowanie na parze lub w kuchence mikrofalowej może powodować mniejsze straty.² Większość osób może osiągnąć te ilości dzięki zwykłemu jedzeniu, a nie wykazano, by dodatkowe ilości przynosiły korzyść osobom zdrowym i dobrze odżywionym.³

Co witamina C robi, a czego nie robi przy przeziębieniu

Reputacja witaminy C jako pogromczyni przeziębień jest większa niż dowody. Duży przegląd badań, w których stosowano co najmniej 200 mg dziennie, wykazał, że:²

• U większości osób regularne przyjmowanie jej nie zmniejszało ryzyka przeziębienia.
• Umiarkowanie skracała przeziębienia: o około 8% u dorosłych i 14% u dzieci.
• Rozpoczęcie przyjmowania po pojawieniu się objawów nie zmieniało czasu trwania przeziębienia ani jego nasilenia.
• U osób poddanych dużemu wysiłkowi fizycznemu, takich jak maratończycy, narciarze i żołnierze, zmniejszała liczbę przeziębień mniej więcej o połowę.

Zatem u większości osób codzienna dawka nie uchroni przed przeziębieniem, a duża dawka przyjęta, gdy katar już się zaczął, nie skróci go. Niewielki wpływ na czas trwania przeziębień zaobserwowano u osób, które przyjmowały witaminę C regularnie, zanim zachorowały.²

Jedna kapsułka dziennie

Staph Aid: jedna kapsułka dziennie naszej receptury z witaminą C. Witamina C pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego. To nie jest leczenie żadnego zakażenia.

Poznaj Staph Aid

Czego witamina C nie potrafi

Witamina C nie jest lekiem na zakażenia, w tym na zakażenia skóry, takie jak zakażenie gronkowcem czy MRSA (gronkowcem złocistym opornym na metycylinę). Jeśli masz objawy zakażenia, potrzebujesz lekarza, a nie większej dawki. Nie zastępuje też codziennych podstaw, takich jak mycie rąk oraz utrzymywanie skaleczeń w czystości i pod opatrunkiem.

Więcej nie znaczy też lepiej. Górny limit dla dorosłych to 2000 mg dziennie. Zbyt duża ilość może powodować biegunkę, nudności i skurcze żołądka.¹ Bardzo wysokie spożycie wiązano z kamicą nerkową u osób z chorobą nerek lub kamieniami nerkowymi w przeszłości.³ Witamina C może też wchodzić w interakcje z niektórymi metodami leczenia nowotworów i niektórymi lekami na cholesterol, dlatego powiedz lekarzowi, jeśli przyjmujesz ją regularnie.¹

Jeśli chcesz dostarczać więcej witaminy C, zacznij od jedzenia. Owoce i warzywa zawierają przy tym błonnik i inne składniki odżywcze, a zróżnicowana dieta pokrywa potrzeby większości osób.³

U kogo może jej brakować

Do grup bardziej narażonych na niedobór należą osoby palące, osoby jedzące bardzo ograniczony zakres produktów (w tym niektóre osoby starsze) oraz osoby z chorobami, które utrudniają wchłanianie składników odżywczych w jelitach.² Osoby palące mają niższy poziom witaminy C niż niepalące i zaleca się im dodatkowe 35 mg dziennie.^1,2

Ciężki niedobór powoduje szkorbut. Objawy mogą pojawić się w ciągu mniej więcej miesiąca bardzo niskiego spożycia witaminy C (poniżej około 10 mg dziennie).² Należą do nich zmęczenie, obrzęk dziąseł, drobne czerwone lub fioletowe plamki na skórze, bóle stawów i słabo gojące się rany.¹

O innych ważnych codziennych nawykach przeczytasz w artykułach Jak zmniejszyć ryzyko zakażenia gronkowcem oraz Mikrobiom skóry.

Kiedy zgłosić się do lekarza

Lekarz może sprawdzić, czy dostarczasz wystarczającą ilość witaminy C i czy jej dodatkowe przyjmowanie ma w twoim przypadku sens. Porozmawiaj z lekarzem przed przyjmowaniem dużych ilości witaminy C, jeśli jesteś w ciąży, masz problemy z nerkami, jesteś leczona lub leczony z powodu nowotworu albo przyjmujesz leki na cholesterol. Zgłoś się do lekarza, jeśli zauważysz:

• obrzęk dziąseł lub drobne czerwone albo fioletowe plamki na skórze¹
• skaleczenie lub ranę, które się nie goją
• zmianę na skórze, która jest zaczerwieniona, obrzęknięta, ciepła, bolesna lub wypełniona ropą
• gorączkę z szerzącym się zaczerwienieniem wokół rany

Jeśli masz gorączkę z szybko szerzącym się zaczerwienieniem, splątanie lub trudności z oddychaniem, szukaj pilnej pomocy medycznej lub zadzwoń pod numer alarmowy 112.

Ten artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady medycznej. Jeśli podejrzewasz u siebie zakażenie, skonsultuj się z lekarzem. Te stwierdzenia nie zostały ocenione przez amerykańską Agencję Żywności i Leków (FDA). Ten produkt nie jest przeznaczony do diagnozowania, leczenia ani zapobiegania jakimkolwiek chorobom.