Staph sa mga Sanggol at Bagong Silang: Mga Senyales na Dapat Malaman ng mga Magulang

Paano nakakasalamuha ng mga sanggol ang staph

Ang staph ay isa sa pinakakaraniwang bakterya sa tao. Mga 30% ng tao ang may dala nito sa ilong, at karamihan ay hindi kailanman nagkakaproblema.¹ Ibig sabihin, makakasalamuha ng inyong sanggol ang staph sa karaniwang yakap at pag-aalaga. Sa karamihan ng kaso, walang nangyayari.

Mas nanganganib ang maliliit na bata sa ilang problema sa staph, bahagi nito dahil umuunlad pa ang kanilang immune system.⁵ At dahil hindi masabi ng mga sanggol ang nararamdaman nila, ang maliliit na pagbabago sa kanilang balat, temperatura at pagdede ang mga palatandaan. Ito rin ang dahilan kung bakit gustong malaman agad ng mga pedyatrisyan ang anumang lagnat sa sanggol na 3 buwan o mas bata.²

Lagnat sa sanggol: ang numerong dapat malaman

Para sa mga sanggol, ang lagnat ay rectal temperature na 38 °C (100.4 °F) o mas mataas.² Ang pagkuha ng temperatura sa puwit ang pinakamaaasahang paraan para sa batang sanggol. Hindi tumpak ang paghipo sa noo at paggamit ng temperature strip, at hindi inirerekomenda ang thermometer sa tainga para sa mga sanggol na wala pang 6 na buwan.²

Kung 3 buwan o mas bata ang inyong sanggol at may rectal temperature na 38 °C (100.4 °F) o mas mataas, tawagan agad ang inyong pedyatrisyan, kahit mukhang ayos naman ang inyong sanggol.² Huwag hintaying bumaba ito nang kusa, at huwag magbigay ng gamot sa lagnat maliban kung sinabi ng pedyatrisyan.

Mga senyales sa balat na dapat bantayan

Maaaring magdulot ang staph ng iba't ibang impeksyon sa balat ng mga sanggol at maliliit na bata:⁴

• Impetigo (butlig na may langib): mga paltos o sugat, kadalasan sa mukha sa paligid ng ilong, bibig o tainga.
• Cellulitis (impeksyon sa balat at laman sa ilalim nito): balat na pula, namamaga, mainit at masakit hawakan, at maaaring kumalat sa mas malalalim na layer.
• Abscess (nana sa ilalim ng balat): mga bulsa ng nana sa ilalim ng balat.

Anumang pantal na biglang lumitaw, nagpapaltos o mukhang may impeksyon ay dapat ipaalam sa doktor, lalo na kung may lagnat din ang inyong sanggol.⁶ Para sa iba pang impormasyon tungkol sa mga sugat na may langib o paltos, basahin ang aming gabay tungkol sa impetigo.

Ang natitirang pusod

Sa mga bagong silang, maaaring magkaimpeksyon ang natitirang bahagi ng pusod (umbilical cord stump). Tinatawag itong omphalitis, at staph ang pinakakaraniwang sanhi nito.³ Bihira ito sa US, at tumatama sa mas kaunti sa 1 sa bawat 100 sanggol.³

Ang malusog na natitirang pusod ay nagbabago ng kulay mula dilaw-berde patungong kayumanggi at itim, at kadalasang natatanggal sa loob ng mga tatlong linggo.³ Tawagan agad ang doktor ng inyong sanggol kung mapansin ninyo ang:³

• Pamumula o pagbabago ng kulay na kumakalat sa balat sa paligid ng pusod
• Matigas o kumapal na balat sa paligid nito
• Dilaw o mabahong likidong tumutulo mula rito
• Pag-iyak ng sanggol kapag hinahawakan ang bahaging iyon
• Pagdurugong hindi tumitigil, o pusod na nakakabit pa rin pagkalipas ng tatlong linggo

Scalded skin syndrome

Ang staphylococcal scalded skin syndrome, o SSSS, ay nangyayari kapag ang ilang uri ng staph ay naglalabas ng mga lason na nagpapaluwag sa kapit na nagbubuklod sa mga layer ng balat.⁵ Pinakakaraniwan ito sa mga batang wala pang 6 na taong gulang.⁵ Kadalasan, nagsisimula ito sa iisang impeksyon ng staph sa balat, madalas sa bahaging natatakpan ng lampin.⁴

Sa simula, maaaring mukhang may sipon o sakit sa tiyan ang bata, na may lagnat, pagod, masakit na lalamunan o pagsusuka. Mga isang araw pagkatapos, lilitaw ang masakit na pulang pantal, na susundan ng mga paltos at balat na nababakbak, minsan kahit sa bahagyang diin lang.^4,5 Kailangan nito ng emergency na lunas.⁵ Sa agarang gamutan sa ospital, karamihan sa mga bata ay ganap na gumagaling, kadalasan nang walang peklat.⁵

Kailan dapat magpatingin sa doktor

Tawagan agad ang inyong pedyatrisyan kung ang inyong sanggol ay:

• 3 buwan o mas bata at may rectal temperature na 38 °C (100.4 °F) o mas mataas²
• May pantal na biglang lumitaw, nagpapaltos o mukhang may impeksyon, lalo na kung may lagnat⁶
• May pamumula, pamamaga o lumalabas na likido sa paligid ng pusod^3,6
• Hindi nakadede nang dalawa o higit pang sunod-sunod na beses o mahina ang pagdede⁶
• Mas matagal matulog kaysa karaniwan o mahirap gisingin⁶
• Mas kaunti ang basang lampin kaysa karaniwan⁶

Tumawag sa 911 (911 din sa Pilipinas) o pumunta sa emergency room kung hirap huminga ang inyong sanggol, nagkaroon ng seizure (kombulsyon), may balat na mukhang asul, lila o abuhin, o di-pangkaraniwang mahirap gisingin o hindi tumutugon sa inyo.⁶ Pumunta rin agad kung may balat na nagpapaltos at nababakbak.⁵ Huwag kailanman pisilin o paagusin ang bukol sa balat ng sanggol, at huwag sumubok ng mga lunas sa bahay. Hayaang ang inyong pedyatrisyan ang magpasya sa gamutan.

Mga pang-araw-araw na paraan para protektahan ang inyong sanggol

• Maghugas ng kamay bago padedehin, paliguan o palitan ng lampin ang inyong sanggol, at pakiusapan ang mga bisita na gawin din ito.
• Ilayo sa malapitang pakikisalamuha sa inyong sanggol ang sinumang may impeksyon sa balat, pigsa o bukas na sugat hanggang gumaling ito.⁵
• Huwag maghiraman ng tuwalya o bimpo ang mga miyembro ng pamilya.¹
• Alagaan ang natitirang pusod ayon sa itinuro ng care team ng inyong sanggol.
• Ilagay ang after-hours na numero ng inyong pedyatrisyan kung saan makikita ito ng bawat tagapag-alaga (caregiver).

Kung nagbubuntis pa kayo, tinatalakay ng aming gabay tungkol sa staph at pagbubuntis ang mga dapat bantayan bago at pagkatapos manganak. Higit sa lahat, magtiwala sa inyong kutob. Kung sa tingin ninyo ay may kakaiba sa inyong sanggol, hindi kailanman sayang ang pagtawag sa pedyatrisyan.

Ang artikulong ito ay para sa pangkalahatang kaalaman lamang at hindi payong medikal. Kung sa tingin ninyo ay may impeksyon kayo, magpatingin sa doktor. Ang mga pahayag na ito ay hindi sinuri ng Food and Drug Administration (FDA) ng Amerika. Ang produktong ito ay hindi nilayon para mag-diagnose, gumamot, magpagaling, o pumigil sa anumang sakit.